agoge

sparta'da Spartali erkeklere uygulanmis olan sosyal bir sistem, egitim. Buna gore; dogar dogmaz saglik kontrolunden gecen bebek, eger saglikliysa yedi yasina kadar ailesinin yaninda kaliyor, daha sonra on sekiz yasina kadar cok cetin fiziksel ve askeri bir egitime tabi tutuluyordu. Bir cok spartali bu uzun egitimin ardindan on sekiz yirmi yas arasi devlet icin "krypteia" adi verilen gizli polislik turunde bir gorev yapip ozellikle "helot" denilen kole sinifinin icersinde bulunarak gerek gordugunde koleleri devlete muhbirliyorlardi. Yirmi yasindan sonra da yaklasik kirk sene surecek bir askerlik hayati yasiyorlardi ki, Sparta gibi etrafinda sur bulunmayan, fakat her daim savasin oldugu bir memlekette kirk yil askerlik yapipta sag kalabilmek zor zenaatti. Eger hala yasiyorlarsa, altmis yasindan sonra katilimci demokrosinin geregince basta bulunan iki kral ve konseyle birlikte Spartayi ilgilendiren politik konularda soz sahibi olabiliyorlardi.