unheimlich

ingilizcede 'uncanny', türkçede 'tekinsiz' olarak bilinen freud'yen kavram. adamın pek çok teorisinde olduğu gibi bu kavram da hem klinik hem de sosyal olarak doğrulanmıştır. makalesinin ingilizce versiyonunda özet tanım şudur (makalenin yarısı zaten neden bu kavram için bu kelimenin seçildiği ve diğer dillerdeki karşılığı, tanıma gelene kadar canınız çıkıyor): 'everything is unheimlich that ought to remain hidden and secret, but has come to light'. bilmediğiniz, tanıdık hissetmediğiniz yer ve olaylar karşısında yine bilinemeyeceğini düşündüğünüz tepkiler olabilme ihtimalinin bilinçaltında size yarattığı, bir nevi korku hissi, denilebilir. 1900 başlarında edebiyatta, günümüzde sinema, müzik ve bilgisayar oyunlarında beğenilen çoğu eser bize bu hissiyatı yaratır ve garip bir şekilde bu tanıdık olmamanın verdiği korku bize tanıdık gelir ve deneyimlemek isteriz. Bir stanley kubrick, david lynch ya da darren aronofsky filmi izlediğinizi düşünün, "ne anlatıyo lan bu" deyip yinede vazgeçemezsiniz izlemekten ya da filmde neredeyse hiç korku unsuru olmamasına rağmen inanılmaz rahatsız hissedersiniz kendinizi. tool dinlediğinizi, dark souls oynadığınızı, edvard munch tablosuna baktığınızı düşünün yine aynı hissiyat. velhasıl günümüzdeki sanat eserleri ve bilinçaltında bir bölgeyi açıklayan güzide bir kavramdır. işte bunlar hep garip şeyler.