talas savaşı

Tang Sülalesi (618-906) devrinde Imparator Hivang-Çang (713-755),
Türk Hanogullari’nin hakimiyetindeki Taskent sehrini ele geçirmek istedi.
Bu gayeyle Taskent Seferine çikan Kuça Valisi Kao Sien-tche çok geçmeden
Taskent hükümdari Bagatur-tudun’u esir alarak oldurttu.

Bagatur-tudun’un öldürülmesi üzerine oglu Tüen-Tudun, basta Karluklar olmak
üzere bölgedeki Türk boylarini Çin’e karsi birlikte harekete çagirdi.
Ancak Göktürklerin yikilmasindan sonra henüz birligini kuramamis olan
Türkler, Çin kuvvetleriyle tek baslarina mücadele edemeyeceklerini bildikleri
için Abbasilerden yardim istediler. Ziyad bin Salih kumandasinda gelen Islam
ordusu, yardimci Türk kuvvetleriyle birlesti. Bunu haber alan Çin komutani
Kao Sien-tche de 100 000 kisilik orduyla, Talas sehrine geldi ve burada müttefik
kuvvetlerle karsilasti. 751 yili Temmuzunda baslayan savas, pek siddetli bir sekilde
bes gün devam etti. Savasin son gününde Çin kuvvetlerinin arkasina sarkan
Karluklar, düsmana agir bir darbe indirdiler. Kao Sien-tche az bir kuvvetle
canini zor kurtarabildi. Savasta Çinliler, elli bin ölü ve yirmi bin esir verdiler.
Karluklar, Talas Zaferinden on bes yil sonra, 766 tarihinde,
Tanri Daglari batisinda ve Çu Irmagi boylarinda müstakil
Türk devleti kurdular. Türkistan’daki Kamlik (Samanlik),
Buda ve Mani dinlerindeki yerli ve göçebe
Türklerle Müslümanlar arasinda, serbest ticaret,
dostluk ve iyi münasebetler basladi. Türkler,
Müslümanlarla tanisip, Islam dinini yakindan
tanima imkanina kavustular. Islam dininin üstün
esaslari, mütekamil hali, buralardaki Türklerin
Islamiyet'i benimsemelerine sebep oldu. Islam medeniyet dairesine,
Orta Asya’da, binlerce Türk girdi.