bugün
- osuruktan şiirler40
- devletin temeli adalettir9
- kanal ayarlama 1500 lira10
- adana kebap5
- oyları bölmeyin diyen tipler nerde6
- yeni anayasa4
- karınızın mini giymesine izin verir misiniz6
- sözlükten soğuma nedenleri17
- arkadaşlar benden el mankeni olur mu4
- insan klonlama2
- velvet'in aylık geliri6
- mini elbise4
- küçük sürprizler yapmak5
- şeytanın insanlardan ders alması4
- sözlüğün en sevilmeyen yazarları9
- ben geldim kerkenezler18
- buluşulan sözlük beyinin 16 yaşında çıkması6
- bir daha doğmayacak olmak4
- modern insanın mutlu olma ihtimali4
- claudian clouds22
- beyaz tenli gotik kız3
- mini etek karşıtı seküler2
- türbanı yasaklayan mallar2
- yapay zekaya entry yazdıran yazar7
- ölüp hayalet olarak geri gelmek4
- mısırın türkiyeden güvenli olduğu iddası2
- iyi parti17
- gerdek gecesinde sevişmek zorunda mıyız3
- yazarların özel mesaj sayıları5
- kısır9
- sevgiliye sorulan ilginç sorular6
- müsavat dervişoğlu vs meral akşener3
- çocukluğun son günü3
- 777 diyen erkolar8
- simko315
- ikizler burcu erkeği akrep kadını ilişkisi10
- bir gün uludağda kapanacak3
- cem yılmaz'dan daha komik olmak2
- uludağ sözlükte yazma hevesini kaybetmek3
- normal taklidi yapmak4
- akrep burcu kini8
- tai lung4
- türbanlı bir kadınla evlenir misiniz2
- yobazlık belirtileri2
- karınıza haşema giydirir misiniz2
- maddesel gerçekliği manipüle edebilen zihin4
- hiç geçmeyen huzursuzluk hissi4
- herkesi yakalayan falcı yalanları2
- gollumun gözü yüzükte6
- alttaki yazara motto ver16
Daha çok Darendeli seyyar satıcılar ve çerçiler tarafından kendi aralarında iletişimi sağlamak için kullandıkları argo, gizli dil veya çerçi dili denilen kendine has bir dil geliştirilmiştir. Çok zengin bir kelime ve kavram hazinesine sahip olmamakla beraber yabancı birinin anlamayacağı şekilde anlaşmayı sağlayacak bir özellik arz etmektedir. Benzer bir gizli dili Darende’ye yakın Erkilet’te yine gezici esnaf kendi arasında geliştirmiştir.
Darendeli çerçilerin sıklıkla müracaat ettikleri bu gizli dilin bir meslek dili olarak ihtiyaçtan doğduğu, sonra Darende içerisinde tabiatıyla yaygınlaştığı söylenebilir. Zamanla çerçiliğin yerleşik ticarete yerini devretmesiyle bu gizli dil halk arasında unutulmaya yüz tutmuştur.
Yapılan araştırmalara göre konuşulan bu dile bölgede “Hazeynce” veya “Ali’nin Uşağı’nın Tekellimi” de denilmektedir. Ali’nin Uşağı bölgede bir aşiretin adı olup, Gallangıç Uşağı adıyla da bilinmektedir. Bu aşiret mensupları geçimlerini daha çok ticaret ve hekimlikle, yani göz hekimliği ile temin ederlermiş. Bu şahıslar belli bir yerde yerleşmediklerinden, ticaret ve hekimlikle iştigal ettiklerinden, kendilerini hep yabancı ve garip olarak gördüklerinden kendi aralarında kolayca anlaşabilecekleri yeni bir dil oluşturmuşlardır. Oluşturulan bu dile Ali’nin Uşağı Tekillimi demişler ve kendilerini de birbirlerine Zengili olarak tanıtmışlar. Garip ve yabancı olmanın verdiği bir durumdan doğan bu dil yalnızca Tohma Havzası’nda yaşayan bir kısım kimselere özgü bir konuşma dili olarak sınırlı kalmıştır.4
Darendeli seyyar satıcıların kullandıkları bu dilin kelime haznesi Türkçe’nin dışında, Arapça, Farsça ve Batı dillerinden alınmıştır. Bazen mahallî özelliğe sahip herkesin anlayacağı kelimelerde kullanılmaktadır.
Kullanılan bazı kelimeler şunlardır:
Abır : Yemek, aş
Abır at : Yemek ye
Arif olma : Anlama
Arif ol : Anlamak, bakmak
Bab : Kapı
Beyit : Ev
Beyit : Ev, hane
Bido : Mermi
Borancık : Erkek çocuğu
Caaş : Eşek
Cinik : Kız çocuğu
Cort : işe yaramaz, kötü
Dohan : Sigara, tütün.
Ekletmek : Yemek (fiil)
Es :Gelmek
Esmek : Gelmek, gitmek
Estirmek : Vermek
Giş : Gitmek
Gişetme : Yollama
Gişolma : Gitme, kaybolma
Hasbi : At, beygir
Hazeyn : Adam, erkek
Hıtapla : Sopala
Hindik :Küçük, az, ufak
Hubus : Ekmek
Kebir : Büyük
Kıtmir : Köpek
Kitir : Yüksek, pahalı
Kütüp : Kitap
Libas : Elbise
Lehem : Et.
Löök/lögük: Delikanlı, erişkin erkek çocuk
Mampır : Hırsız
Menge : Silah
Merik : Yaşlı adam, hoca
Milih : Güzel
Mim : Müslüman
Moy : Su
Moylan : Yıkanmak
Nan : Ekmek
Narele : Konuşmak
Nareleşme : Konuşma
Pelez : Küçük altın
Pullo : Polis
Salât sıh : Namaz kılmak
Sakoa : Ceket
Saltat : Asker
Şüple : içmek (sigara, tütün, çay)
Taka : Küçük pencere
Talır : Para
Tekellim : Konuşma
Tille : Kadın
Töl : Kötü, ucuz
Velahu : Aman dikkatli ol, pot kırma
Zengili :Hemşehri (Darendeli olan)
Zığlı : Pahalı 5
Darendeli çerçilerin sıklıkla müracaat ettikleri bu gizli dilin bir meslek dili olarak ihtiyaçtan doğduğu, sonra Darende içerisinde tabiatıyla yaygınlaştığı söylenebilir. Zamanla çerçiliğin yerleşik ticarete yerini devretmesiyle bu gizli dil halk arasında unutulmaya yüz tutmuştur.
Yapılan araştırmalara göre konuşulan bu dile bölgede “Hazeynce” veya “Ali’nin Uşağı’nın Tekellimi” de denilmektedir. Ali’nin Uşağı bölgede bir aşiretin adı olup, Gallangıç Uşağı adıyla da bilinmektedir. Bu aşiret mensupları geçimlerini daha çok ticaret ve hekimlikle, yani göz hekimliği ile temin ederlermiş. Bu şahıslar belli bir yerde yerleşmediklerinden, ticaret ve hekimlikle iştigal ettiklerinden, kendilerini hep yabancı ve garip olarak gördüklerinden kendi aralarında kolayca anlaşabilecekleri yeni bir dil oluşturmuşlardır. Oluşturulan bu dile Ali’nin Uşağı Tekillimi demişler ve kendilerini de birbirlerine Zengili olarak tanıtmışlar. Garip ve yabancı olmanın verdiği bir durumdan doğan bu dil yalnızca Tohma Havzası’nda yaşayan bir kısım kimselere özgü bir konuşma dili olarak sınırlı kalmıştır.4
Darendeli seyyar satıcıların kullandıkları bu dilin kelime haznesi Türkçe’nin dışında, Arapça, Farsça ve Batı dillerinden alınmıştır. Bazen mahallî özelliğe sahip herkesin anlayacağı kelimelerde kullanılmaktadır.
Kullanılan bazı kelimeler şunlardır:
Abır : Yemek, aş
Abır at : Yemek ye
Arif olma : Anlama
Arif ol : Anlamak, bakmak
Bab : Kapı
Beyit : Ev
Beyit : Ev, hane
Bido : Mermi
Borancık : Erkek çocuğu
Caaş : Eşek
Cinik : Kız çocuğu
Cort : işe yaramaz, kötü
Dohan : Sigara, tütün.
Ekletmek : Yemek (fiil)
Es :Gelmek
Esmek : Gelmek, gitmek
Estirmek : Vermek
Giş : Gitmek
Gişetme : Yollama
Gişolma : Gitme, kaybolma
Hasbi : At, beygir
Hazeyn : Adam, erkek
Hıtapla : Sopala
Hindik :Küçük, az, ufak
Hubus : Ekmek
Kebir : Büyük
Kıtmir : Köpek
Kitir : Yüksek, pahalı
Kütüp : Kitap
Libas : Elbise
Lehem : Et.
Löök/lögük: Delikanlı, erişkin erkek çocuk
Mampır : Hırsız
Menge : Silah
Merik : Yaşlı adam, hoca
Milih : Güzel
Mim : Müslüman
Moy : Su
Moylan : Yıkanmak
Nan : Ekmek
Narele : Konuşmak
Nareleşme : Konuşma
Pelez : Küçük altın
Pullo : Polis
Salât sıh : Namaz kılmak
Sakoa : Ceket
Saltat : Asker
Şüple : içmek (sigara, tütün, çay)
Taka : Küçük pencere
Talır : Para
Tekellim : Konuşma
Tille : Kadın
Töl : Kötü, ucuz
Velahu : Aman dikkatli ol, pot kırma
Zengili :Hemşehri (Darendeli olan)
Zığlı : Pahalı 5
Gündemdeki Haberler
Güncel Önemli Başlıklar