gavrilo princip

birinci dünya savaşı hakkında kimileri her türlü savaşın çıkacağını söylese de büyük ihtimal bu çocuk olmasa savaş çıkmayacaktı. çünkü kendi ekibi içinde en iyi nişancıydı kendisiydi. ilk deneme başarısız olmuştu ve kendisinin vurduğu mesafeden başka birinin vurması küçük bir ihtimaldi.

neyse dönelim avrupa'ya. ciddi ciddi savaşmak istemeyen çok fazla devlet vardı. bunların başında büyük britanya yer almaktaydı. güneş batmayan imparatorluğa sahip ingilizler savaş ile bir şey kazanamayacakları gibi kaybedebilecekleri çok şey vardı. eğer almanya belçika'yı işgal etmese hiç girmeye niyetleri yoktu. ruslar hamiliğini yaptı sırpları ne olursa olsun bırakamayacakları için girdiler savaşa yoksa kendileri de lehler, finliler, baltık milletleri, türki halklar ve ukraynalıların isyanlarından bıkmıştı. kendileri gibi karışık avusturya'nın yıkılmasını hiç istemezdi. fransızlar almanlardan çekinse de ruslar gibi müttefiklerini kaybederlerse kıta avrupasında yalnız kalacaklarını bildikleri için girdiler savaşa. osmanlı zaten istemezdi bildiğimiz üzere, savaşı sevmeyip sonlarında fırsatçı olarak dahil olan italya'da istemiyordu savaşmayı. tek savaşı isteyen almanya idi. yoksa onun desteği olması avusturya-macaristan sırplara savaş ilan edemezdi.

dönelim avusturya-macaristan imparatorluğuna. alman konfederasyonundan kovulduktan sonra alman milliyetçiliğini tümden terkedip çift başlı monarşiye geçiş yapmışlardı. zaten kendi toprakları dışındaki bütün almanlar onları terketmişti ülkenin çeyreği alman kalmıştı doğal olarak en kalabalık ikinci unsur olan macarları yönetime dahil edip iç karışıklığı sona erdirdiler. slavlar yüzyıllardır avusturya imparatorluğu içerisinde yaşamıştı. fakat hırvat-sloven-çek halkları germanic ırklarla bol bol karıştıkları gibi katolik inançları yüzünden imparatorluğa sadık kalmıştı. alfabeleri bile farklıydı slav kimliğini önemsemezlerdi. fakat bosna-hersek bölgesi bunun aksine müslüman-ortodoks slavların %80 üzerinde nüfusu oluşturdukları yerdi. 1908 yılında bölgenin avusturya tarafından ilhakı durumu değiştirdi ve sırpların büyük tepkisini çekti. balkan savaşları sonrası sırp milliyetçileri için avusturya-macaristan toprakları dışında bütün sırplar özgürleşmişti. dolayısıyla bölge kaynıyordu.

franz ferdinand sıradan bir arşidük değildi. vizyonu çok genişti. alman milliyetçiliğini sadowa'da gömmüşlerdi, onlar birleşmek için yüzyılları bekleyen alman değil, hep habsburg hanedanlığı ile büyük olmuş avusturya milletiydi. kendilerini çok beğenmiş orta-asya göçmeni macarlardan nefret ederdi. bunun yerine alt alta topladığı zaman ülkenin en unsuru gelebilecek olan slavların hakların verilmediğini düşünüyordu. üçlü bir monarşi kurup üçüncü tacı slavlara vermek istiyordu. tüm tehlikeye ve uyarılara rağmen saraybosna ziyaretinden vazgeçmedi. biricik slav dostlarının kendisine kıyması mümkün değildi. imparatorluğun sırplara ve diğer slavlara karşı yaptırım uygulamasını sürekli olarak engelleyen kişi kendisiydi.

şüphesiz ki slav halkı da arşidükü çok seviyordu. sırp milliyetçileri hariç bütün slav unsurlar arşidük kahramandı. fakat bu durum sırp milliyetçilerini çok daha fazla kızdırıyordu. kurmak istedikleri büyük sırbıstan'ın önünde en büyük arşidük'ün ta kendisiydi ve yaşlı imparator ölmek üzereyken tahta çok yakındı. saraybosna gezisi çok büyük felaketlere yol açabilir zaten sayıları azalmış sırp milliyetçilerinin tabanını kaybetmesine sebep olabilirdi. bu sebeple arşidük ayaklarına kadar gelmişken öldürülmeli ve slavlara karşı avusturya imparatorunun baskısının artması ile tabana yayılma imkanı bulabileceklerdi.

princip yaptığı suikast ile milyonların ölümüne sebep oldu desek yanlış olmaz. avusturya-macaristan almanya'nın gazıyla sırbistan'a savaş açtı. peşinden olaylar gelişti. eğer suikast başarısız olsa 2 yıl sonra başa geçen franz ferdinand ile sırp meselesi barışcıl yolla çözülmesi muhakkaktı.