satranç

kitap bir geminin karadan ayrılmasıyla birlikte başlıyor. bu gemide dünya satranç şampiyonu mirko czentovic de bulunmaktadır. kitabın ilk bölümü czentovic'e ayrılmıştır. mirko babasını kaybettikten sonra bir peder tarafından yetiştirilir. bu çocuk öğrenim hayatı boyunca anlamak da, konuşmak da, iletişim kurmak da zorluk çekmektedir. peder tesadüf eseri çocuğun satranç yeteneğini keşfeder ve yükselişi hızlı bir şekilde başlar. bu yükseliş arttıkça insanlara yukardan bakışı da artmaktadır. başarısı egosuyla paralel ilerlemektedir.

kitaba başladıktan sonra dr. b karakteriyle tanıştığım zaman sanki karşımda yüzyıllar öncesinde doğmuş olan stefan zweig vardı. tam ismi hiçbir zaman verilmeyen dr. b yenilmez şampiyonun karşısına gelebilecek tek kişi belki de. çünkü yaşadığı hikaye başka kimseye ait olamazdı...
işte burada hikayeye yazarda dahil oluyor diyebiliriz.
1933'de, nazi'lerin yakmaya başladıkları kitaplar içerisinde yahudi kökenli zweig'in kitapları da yer alıyordu ve ülkesini terk etmek zorunda kaldı.
dr. b'nin satrançla ilk tanışması nazi'lerin sorgu odalarında 4 ay "hiç"likle başbaşa kalması sonucunda olur. sadece yatak ve parmaklıktan ibaret bir oda. gerçeğe tutunmak için gizlice aldığı satranç kitabı sayesinde hayata tutunur. beynini iki farklı kişi gibi düşünüp hem siyah hem beyaz olmaktadır.
ve hayat bu iki insanı yıllar sonra yolcu gemisinde karşı karşıya getirmektedir.
mirko czentovic tüm soğukkanlılığıyla nazileri temsil ederken, dr. b tüm zorluklara rağmen insan kalabilmeyi temsil ediyordu.

ancak stefan zweig gerçek hayatında hitler'in karamsarlığına yenildi ve bir daha asla kendi hayatını yaşayamayacağını düşünürek karısıyla birlikte intihar etti. satranç ise intihar etmeden önce yazdığı son romandır.
ana hatlarıyla anlattığım bu 80 sayfalık roman dönemi gereğincede oldukça kıymetli bir eserdir. zweig'in akıcı kelimeleri, betimlemeleri ve kişisel tasvirleriyle doyamayacağınız bir anlatım.