zımmi

kelime anlami himaye edilen, dokunulmayandir.

osmanlilar'da zimmiler 'cizye' ya da 'haraç' oduyorlarsa kiliselerine, sinagoglarina dokunulmayabilirdi. fakat bunlarin çan calmalari yasaklanmisti. cogu halde yikilan, harap olan ibadethanelerinin onarilmasina izin verilmezdi.

zimmiler muslumanlar'in giydigi elbiseleri giyemez, muslumanlar selam vermeden ona selam veremez, oldukleri zaman onlardan “vefat etti” diye soz edilemezdi. oluleri icin “merhum” sozu kullanilamazdi. (belki de, bu azinliklar, zaten olulerine baska bir sey diyorlardi. varolana tersten bakmak da olabilir bu)

zimmilerin elbiseleri, basliklari, binekleri, palanlari muslumanlar'inkilerden farkli olmaliydi. (yine varolanin kurallastirilmasi gibi geldi, bana) bellerine siyah ibrisimden yapilmis bir ipten baska bir sey baglayamazlardi.

musluman kadinlarin elbiseleri ile zimmilerinki acikca farkli olmaliydi ve hatta hamamlarda giydikleri dahi. (belkide, dogal olarak bu giyim / kusam mevzu boyleydi. din, gelenek, gorenek farklililari) ki, kendilerini belirgin hale getirmek icin pestemallerine cingirak takmak zorundaydilar.

muslumanlar'in evleri ile zimmilerinkilerin karistirilmamasi icin evin belirgin bir yerine acik sekilde gozuken bir isaret konulmasi zorunluydu. muslumanlarin evlerinden daha yuksek katli yapilmasina musade edilmezdi. musluman evlerine bakan cephelerine pencere acmalari yasakti. musluman kadinlarla evlenemez, muslumanlara karsi sahitlik yapamazlardi. musluman mahallelerinden hac ve domuz geciremezlerdi.

onlara belirli renkler verilmisti. ermenilerin sapka ve ayakkabilari kirmizi, rumlarinki siyah ve yahudiler'inkinin mavi olmasi zorunluydu.
(bu durumun, azinliklarin kendi tercihleri de olabilmesi yuksek olasilik, durduk yere tasnife goz kirpmak mantiksiz geldi bana ama neyse).