faizlerin düşmesini iyi bir şey sanmak

ekonomiden anlamayan yurdum insanının tipik yanılgılarından biridir. ak parti de bu yanılgıyı değerlendirmekte oldukça mahirdir. şimdi mevzuyu inceleyelim: faizlerin düşmesiyle paradan para kazanma imkanının ortadan kalkacağı, yatırımın ve istihdamın artacağı düşünülür oysa pratikte böyle olmaz. birikmiş parası düşük faiz politikası nedeniyle enflayona ezdirilen kişilerin çok küçük bir kısmı ticari yatırıma yönelir, büyük çoğunluğu ise ya kaderine razı olup mevduatta kalır veya altın, döviz, gayrimenkul gibi farklı araçlara yönelir. öte yandan düşük faiz politikasıyla insanların birikimleri reel enflasyona ezdirilerek tasarruf cezalandırılır, tüketim özendirilir. mevduat sahiplerinden düşük maliyetle toplanan para yine düşük faizle isteyenlere kredi olarak kullandırılır, insanlar borçlandırılır, her yer ithal arabayla dolar ve bu da cari açığı arttırır. konut piyasasında ise düşük faizli mortgage ile insanlar kira öder gibi ev sahibi olur. bu, iyi bir şey gibi görünse de aslında değildir çünkü şu anda özellikle büyük şehirlerde olduğu gibi konut fiyatlarında balon oluşur, müteahhitler normalde 100 bin liraya satamayacakları evi mortgage sayesinde 120-130 bin liraya satma imkanı bulur. faiz lobisi diyip duranların beton lobisi hakkındaki görüşleri merak edilmektedir.

edit: gelişmiş ülkelerdeki düşük faiz oranları örnek olarak verilebilir ama bu ülkelerde reel enflasyonun da sıfıra yakın olduğu unutulmamalıdır.

ilave: bu yazdığımdan "yüksek faiz iyidir" gibi bir anlam çıkmaz. kastettiğim, faizlerin yüksek olması gibi düşük olmasının da gündeme getirilmeyen sakıncalarının olduğudur. kamu harcamalarının finansmanı için devletin düşük faizle borçlanması elbette iyidir çünkü bunun faturası tüm vatandaşlara çıkar ama unutulmamalıdır ki sadece devlet değil; bankalar da dış borç alırlar, dışarıdan düşük faizle aldıkları parayı çeşitli krediler (konut, taşıt, ihtiyaç) şeklinde vatandaşa kullandırırlar. bu nedenle bir yandan günde 5 lira taksitle kredi veren bankalar türerken, yerli tasarrufçunun parasının bir değeri kalmaz. bugün vadeli mevduat hesabına yatırdığınız 10bin lira bir yıl sonra 10600 lira oluyorsa türkiye koşullarında para biriktirmenizin bir anlamı yok demektir çünkü reel enflasyon nedeniyle bu yıl 10bin liraya alabileceğiniz mal/hizmetler bir yıl sonra 10600 liradan daha pahalıya gelecektir. bu, tasarrufu cezalandırıp tüketimi kutsamaktır.