spermatosel

spermatosel veya epididimal kist
belirtisi: testiste ağrısız kitleler

tanım:
testisin üzerinde ve arkasında yer alan, küçük, ağrısız kitlelerdir. i̇çerisinde ölü spermler bulunan kistik bir oluşumdur. spermlerin birikmesi sonucu kistik yapı meydana gelmektedir. nedeni bilinmemektedir. ağrı yapmaz. hasta skrotumun içinde testisden ayrı, testisin arka üst tarafında bir sertlik veya şişlik olduğunu fark eder. muayene ve ultrason ile tanı koyulur. büyük hacimlere ulaşmadığı taktirde tedaviye gerek yoktur. çok büyürse ameliyatla çıkarılır.

genel bakış

spermatosel, testisin üst kısmında bulunan, sperm toplayarak taşıyan, küçük, boğumlu boru olan epididimde meydana gelen bir kisttir. genellikle acımayan ve kanserli olmayan (iyi huylu) spermatosel çoğunlukla, ölü sperm içerebilecek olan, sütsü veya şeffaf bir sıvı ile doludur.

spermatosellerin çapı genellikle 2 ila 3 santimetreden daha kısa olsa da, bazıları daha büyük olabilir. kistin hacminin büyük bölümü sıvıdan meydana gelir.

yaygın bir rahatsızlık olan spermatosel üreme yetisine zarar vermediği gibi, rahatsızlığa neden olacak kadar büyümediği takdirde de tedavi edilmesi gerekmez. bu durumda, doktorunuz spermatoselin tedavi edilmesi için cerrahi müdahale önerisinde bulunabilir.

belirtiler ve semptomlar

spermatosel genellikle hiçbir belirti veya semptoma neden olmaz ve boyutu sabit kalabilir. öte yandan, eğer yeterince büyürse, durumdan etkilenen testiste aşağıdaki durumların hissedilmesine neden olabilir:

• rahatsızlık

• ağrı

• ağırlık hissi

nedenleri

kimse spermatosele neyin neden olduğunu tam olarak bilmemektedir. birçok uzman bunun, testislerden epididime sperm akmasını sağlayan tüplerden birindeki tıkanmadan ileri geldiği kanısındadır. travma ve iltihaplanma da spermatosellere neden olabilir.

risk faktörleri

spermatosele yakalanma riski yaş ile birlikte artış gösterir. spermatoseller en sık olarak 40 ila 60 yaşları arasındaki erkeklerde görülür.

ne zaman tıbbi yardım alınmalı?

spermatosel genellikle hiçbir semptoma neden olmadığından ötürü, bunu sadece kendiniz testislerinizi incelerken keşfedebilirsiniz veya doktorunuz rutin fiziki muayene esnasında bunu bulabilir. doktorunuzun, testis kanseri gibi ciddi bir rahatsızlığı olasılık dışı bırakmak için testis torbasındaki her kütleyi değerlendirmesi iyi bir fikirdir. eğer özellikle testis torbanızda ağrı veya şişme yaşarsanız, doktorunuz ile temasa geçin. testislerde ağrıya neden olabilecek bir dizi rahatsızlık vardır ve bu rahatsızlıkların bazılarının anında tedavi edilmesi gerekir.

tarama ve teşhis

tarama ve teşhis fiziki muayeneyi içerir. spermatosel genellikle acı vermese de, doktorunuz bu kitleyi muayene ederken (elle) rahatsızlık hissedebilirsiniz.

aynı zamanda aşağıdaki teşhis testlerinden geçebilirsiniz:

• transillüminasyon. doktorunuz, testis torbanızın içerisinden ışık geçmesini sağlayabilir. spermatosel varsa, bu ışık katı yerine, sıvı dolu bir kütle olduğuna işaret edecektir.

• ultrason. transillüminasyonda sıvı dolu kütle olduğuna işaret edilirse, doktorunuz teşhisi doğrulamak için ultrason yapılmasını isteyebilir. eğer transillüminasyonda açık bir biçimde kist olduğu gösterilmezse, ultrason bunun başka ne olabileceğinin belirlenmesine yardımcı olabilir. yapıların görüntülerinin elde edilmesi için yüksek frekanslı ses dalgalarından yararlanılan bu test, testis tümörü veya testis torbası şişmesinin başka herhangi bir nedenini olasılık dışı bırakmak için kullanılabilir.

diğer testler genellikle gerekli olmaz. öte yandan ultrasonla bir sonuca ulaşılamaması durumunda, doktorunuz, vücudunuzun kesitli görüntülerinin elde edilmesi için manyetik alan ve radyo dalgalarından yararlanılan manyetik rezonans görüntüleme (mri) yönteminin kullanılmasını isteyebilir.

komplikasyonlar

spermatoselin komplikasyonlara neden olması olası değildir. sperm, normal şartlar altında epididim borularının içinden geçer. borunun tıkanması spermin ölmesine neden olur, bu nedenle spermatosel ölü sperm ile dolabilir. öte yandan, içinden sperm akan borulardan birinin bile tıkanması halinde, diğerleri açık kalarak, spermin geçmesini sağlar. o nedenle, spermatosel genel anlamda sperm taşınmasını etkilemez veya üreme yetisini bozmaz. öte yandan, cerrahi olarak alınması epididimde veya spermi epididimden aktaran bir boru olan vas deferenste hasara yol açabilir. i̇kisinden birinde hasar olması üreme yetisini bozabilir.

önleme

spermatoseli engellemenin hiçbir yolu olmasa da, testis torbanızdaki değişiklikleri, örneğin kütleleri tespit etmek için, en az ayda bir kez kendinizi muayene etmeniz önem taşır. doktorunuz, kendinizi nasıl muayene edeceğiniz konusunda size talimat verebilir.

kişisel testis muayenesi adı verilen basit bir prosedür, kütle bulma olasılığınızı artırabilir. ergenlik çağınızın ortasından başlayarak ve yaşamınız boyunca bunu devam ettirerek, testislerinizi en az ayda bir kez muayene edin.

testislerinizi incelemek için

testislerinizi incelemek için iyi bir zaman sıcak bir banyo veya duş sonrasıdır. sudan gelen ısı, testis torbanızı gevşeterek, olağandışı herhangi bir şeyi tespit etmenizi daha kolay kılar. ardından, şu adımları takip edin:

• aynanın karşısında durun. testis torbasının derisinde şişme olup olmadığına bakın.

• her bir testisi iki eliniz ile inceleyin. orta ve işaret parmaklarınızı testisin altına yerleştirirken, baş parmaklarınızı üste yerleştirin.

• testisi baş parmakları ile parmaklar arasında hafifçe yuvarlayın. testislerin genellikle yumuşak, oval şeklinde ve biraz sıkı olduğunu unutmayın. testislerden birinin diğerine göre biraz daha büyük olması normaldir. ayrıca, testisin üst kısmından yukarıya doğru uzanan bağ (epididim) testis torbasının normal bir kısmıdır.

bu muayeneyi düzenli bir biçimde gerçekleştirmek yoluyla, testislerinizi daha iyi tanıyacak ve kaygı uyandırabilecek her türlü değişiklikten haberdar olacaksınız. eğer bir yumru bulursanız, mümkün olduğunca kısa süre içinde doktorunuzu arayın.

düzenli kişisel muayene sağlık açısından önemli bir alışkanlıktır. ancak doktor muayenesinin yerini tutamaz. her fiziksel muayenenizde doktorunuzun testislerinizi kontrol etmesi gerekir. eğer inmemiş bir testisiniz, testis torbanızda ikiden daha az testis varsa, bunu mutlaka doktorunuza söyleyin, sizi tedavi veya daha özel muayene için ürologa havale edebilir.

kişisel bakım

rahatsızlığınızı asetaminofen (tylenol, diğerleri) veya ibuprofen (motrin, advil, diğerleri) gibi, tezgah altından satılan ağrı kesiciler alarak hafifletebilirsiniz