planlı eskitme

günlük hayatta sürekli olarak başımıza gelen, ancak çok azımızın farkına varıp işte bu planlı eskitme dediği olgu. geçenlerde bozulan, çin malı gece lambasını örnek gösterebilirim. 12 voltla çalışan, minik halojen ampulu olan bir gece lambası bu. ampulün takıldığı yeri, yani duyun kablolarını kontrol ettim önce. iki kablonun birinde akım* var, birinde yoktu. ikisinde de olması lazım ki çalışsın.* görünüşte kablolar sağlam, iyi gözüküyor. ama nedense akım olmayan kabloda bir gariplik var. Orta kısmında ek yeri gibi duran kalın bir şey bulunuyor. bu ek yerine trafodan akım geliyor, ama ek yerinden sonra akım yok... ilginç. kabloyu oradan kesip yeni bir kabloyu bağlayınca lamba çalıştı! Yani kablonun o ek yerine, daha doğrusu araya, üzerinden elektrik geçtikçe eskiyecek bir parça koymuşlar. Parça ömrünü tamamlayınca iletim yani akım kesiliyor ve lamba çalışmıyor. Bu kadar basit...

bir de Adolphe A. Chaillet in yaptığı, 1901 yılından beri hiç sönmeden yanan bir ampul vardır. bu herşeyi açıklıyor aslında.