kast

hindistan'ın kırsal kesimlerinde varlığını halen sürdürmekte olan sınıf sistemi.

kast sisteminin temelinde karma denen bir "indeks" yatmaktadır. bu indeks, bir bireyin önceki hayatındaki davranışlarının bir fonksiyonudur ve bugunün kastını belirler. diğer bir değişle hindistanda düşük bir kastın mensubu olarak doğmuşsanız şayet, bu geçmişteki kötü davranışlarınızın size getirdiği "hakedilmiş" bir durumdur.

bu bakış açısının daha modern bir yorumu ise kast sisteminin aslında ülkedeki yoksullar adına hiçbir şey yapmamanın ruhani mazereti olduğudur. böylelikle geçmişlerinde kötü olan insanlar düşük kastlarda doğmuş ve kötü işlerde çalışarak hakkettiklerini bulmuşlardır. dolayısıyla toplumdaki düşük kasta mensup ve dolayısıyla fakir insanların şartlarını düzeltmemek bir nevi ibadet, karmaya saygı nitelğindedir.

kastlar arası geçiş mümkündür ve iki yolla gerçekleşmektedir. bunlardan ilki aslında mensubu olunmayan kast sınıfının değerlerini benimseyip "onlardanmış gibi" davranmaktır. sınıf değiştirmek için bir diğer yol ise evliliklerdir. ancak her iki yol ile çok kısıtlı bir sınıf mobilitesi elde edilebilir. yani parya olarak doğup bir brahmanla evlenme yolu ile sınıfınızı yükseltemezsiniz. böyle "cürretkar" adımınların bedeli, çok açık bir şekilde, ölümdür.

kast sisteminin hindistan toplumu ve ekonomisi üzerine ilginç etkileri olmuştur. örneğin kast ile deri renginin koyuluğu arasında sıkı bir ilişki bulunduğundan hindu dillerinde kahverenginin tonlarını niteyen daha fazla sıfat vardır. insanlar bir bakışta, deri renginden hareketle, karşısındakinin hangi kasta mensup olduğunu yaklaşık olarak kestirebilir.

kast sisteminin ekonomiye olan etkisi için ise hindistanın ekonomik atılımının niteliği gösterilebilir. hindistan'ın ekonomik atılımı, sanayi sektörü ile gelişimini sürdüren çin'in tersine, sistemin üst kastlara atamış olduğu mesleklerle daha çok ilişkilendirilebilecek hizmetler sektörü üzerinden gerçekleşmektedir. bu açıdan hindistan henüz gelişmekte olan bir ekonomi olsa da post-industrial bir ekonominin niteliklerini sergilemektedir. yine kast sisteminin bir etkisi ofislerde yoğunlukla kullanılan peonlardır. dirty hands syndrome olarak adlandırılan bu durumda, peonlar şirkette üst poziyonları işgal eden çalışanların hemen hemen tüm işlerini yaparlar, çünkü üst sınıftaki çalışanların yükümlülüğü üst sınıfın keyfini sürmektir.

kast sisteminin ve üst sınıfa dahil olma özleminin daha derinlemesine etkileri hintlilerin tüketici davranışlarında görülebilir. özellikle hintlilerin prestij takıntısı oldukca çarpıcıdır. bir örnek olmak üzere; bir hintliye 5000 pounda bir araba sattığınızı varsayalım ve vereceği extra 500 pound ile de iki senelik kasko satın alabileceğini söylemiş olun. bu durumda hintli müşterinin size vereceği cevap büyük ihtimalle hayır olacaktır. ancak araba "aslında bu araba için silver, gold ve platinum olmak üzere 3 türlü paketimiz var" stratejisi ile satılsaydı şayet, bir hintli müşteri kasko parasını içine eklediğiniz platinum paketi tereddüt etmeden satın alacaktır.

son yıllarda hem devletin yürüttüğü eşitlikçi politikalar hem de ülkeye yatırım yapan yabancı ve çok uluslu şirketlerin etkisiyle kast sistemi büyük şehirlerde çözülmeye başlasa da kırsal kesimde katı kast kuralları halen geçerlidir.