hastings banda

bağımsız malavi devletinin ilk devlet başkanı. 1898-1997 arasında yaşamıştır.

yurtdışında gördüğü öğrenimini tamamlayınce (ingiliz) sömürgeciliğ(in)e karşı mücadele vermek üzere ülkesine döndü. 1963'te o zamanki adıyla nyasaland'in başbakanlığına atandı ve 1 yıl sonra ülkesinin bağımsızlığını açıkladı. 2 yıl sonra da devlet yönetimini cumhuriyet olarak ilan etti. ancak ne var ki kısa sürede devleti bir tek parti rejimine dönüştürdü. daha sonra da sırayla önce partisinin, sonra da ülkenin "ömür boyu başkan"ı olarak ilan edildi.

soğuk savaş sürecinde batı blokuna yakın durdu ve oradan destek gördü. yönetimi boyunca kadın haklarını destekledi, ülkenin altyapısını geliştirmeye çalıştı, afrika geneline göre düşünülünce nispeten istikrarlı ve düzgün bir eğitim sistemi kurabildi. ancak bir yandan da afrika'daki en baskıcı rejimlerden birinin başında idi. ırkçı güney afrika yönetimi ile olan yakın ilişkileri ve işbirliği nedeniyle de uluslararası kamuoyunda olumsuz bir imaja sahip oldu.

1993 yılına gelindiğinde gerek ülkesinde, gerek uluslararası kamuoyunda yoğun protestolarla karşı karşıya idi. bu yılda yapılan referandumla malavi'de tek parti rejimi sona erdi; özel bir asamble toplanarak banda'nın "ömür boyu başkan" ünvanına da son verdi. bundan sonra yapılan ilk genel seçimlerde banda seçimi kaybetti. 1997 yılında da güney afrika'da öldü. hakkında -yukarıda anılan ülkesindeki bazı olumlu gelişmeler nedeniyle- bazı olumlu yorumlar da olmakla birlikte genelde baskıcı yönetim şekli nedeniyle eleştirilmektedir.