idrisi

tam adı ebu abdullah muhammed ibn muhammed ibn abdullah ibn idris eş-şerif es-sebti olan idrisi islam dünyasında yetişen önemli coğrafyacılardan biridir. coğrafya ve kartografya konularında kaleme aldığı önemli yapıtlarla hem islam dünyasının bilgi birikimini zenginleştirmiş, hem de müslüman bilginlerin elde ettiği coğrafi bilgilerin batıya aktarılmasında etkin rol oynamıştır.

coğrafya alanındaki büyüklüğüne karşın, klasik biyografi kitaplarında yaşamı hakkında bilgi verilmemesi dikkat çekicidir. yalnızca çağdaşı ibn bişrun ve imadüddin el-isfahani ile daha sonra yaşayan safedi, idrisi den söz etmektedir. bu ihmalin çeşitli nedenleri bulunmakla birlikte en önemlisinin idrisi nin sicilya norman kralları 2. roger in ve 1. guillaume un hizmetinde bulunmuş olması görünmektedir.

yukarıda söz konusu edilen kaynaklardan edinilen sınırlı bilgilerden ise 1100 yılında sebte de doğduğu, öğrenimini kordoba da tamamladığı ispanya ve kuzey afrika da çıktığı uzun seyahatlerden sonra 2. roger ın (1101-1154) ilk yıllarında sicilya nın başşehri palermo ya yerleştiği ve 1166 da burada öldüğü belirlenebilmiştir.

gençliğinde ispanya yı portekiz i fransa nın atlas okyanusu kıyılarını güney ingiltere yi kuzey afrika yı gezen ve henüz 16 yaşındayken anadoluya da gelen idrisi bu araştırma gezileri esnasında değerli bilgiler toplamıştır. yaklaşık 1145 te sicilya daki norman kralı 2. roger ın hizmetine girmiş ve yaşamının geri kalan kısmını onun palermo daki sarayında geçirmiştir.

eskiden yapılmış dünya haritalarını yeterli bulmayan kral, idrisi den yeni bilgiler ışığında gelişmiş bir yeni harita yapmasını istemiştir. idrisi kendisine sağlanan olanaklarla güöüşten bir yer küresi yapmış ve krala ithaf ettiği kitab el-ruceri (roger ın kitabı) adlı meşhur yapıtını tamamlayarak kendisine takdim etmiştir.