dab

Dijital radyo geliyor mu?

Dünya hızla değişiyor. Yeni teknolojiler takip edilemez bir gündeme geliyor. Peki 'dedemin aygıtı' radyo teknolojisi de değişiyor mu?
Yıllar boyunca dijital teknoloji müzik sektörünün her türünde var oldu. Ama mesela kullanılan radyo teknolojisi hep analog, yani eski tip kaldı, pek dijital olamadı. Son zamanlarda ise 'recordable media' denen ve üstüne kayıt yapılabilinen dijital CD ve şimdi de dijital DVD son derece popüler hale geldi, analog teknoloji kullanmak ancak 'çizik plaklardan oluşan koleksiyonundan vazgeçmeyen dinozorların' sporu imiş gibi düşünülüyor.
Fakat radyo ilginç bir olgu. Radyoda dijital teknoloji en azından beş yıldır mevcut. Adı DAB, kısaltma açılırsa 'digital audio broadcasting' olarak mevcut. Teknoloji mevcut ama ortada bir de soru var. Acaba dijital radyo bir 'mass medium' yani yaygın kullanım teknolojisi olabilecek mi? DAB neden her evde hazır ve nazır değil? Engel ne? Aşağıda The Independent Gazetesi'nde 14 Şubat tarihinde yayınlanmış bir incelemenin özeti var. ilginç olduğunu düşünüyoruz.
Radyonun analog kalmasının tabii çeşitli nedenleri var. Birincisi, elinizde yeni teknolojiye göre yapılmış dijital bir radyo aygıtı gerekli. Birçok tip dijital radyo aygıtının çalınabilmesi için de ek olarak bir bilgisayara gereksinme var. ikincisi, dijital radyonun ses kalitesi sanıldığı kadar yüksek değil. Eksperlerin görüşüne göre ortalama djital radyo aygıtının ses kalitesi küçük bir mini disk çalıcının kalitesinde. Bu da yatırımın cazibesini azaltıyor. Üçüncüsü, bugüne kadar DAB aygıtlarında kullanılan çip üniteleri çok pahalı idi ve korkunç boyutta elektrik kullanıyorlardı. Bu yukarda sayılan üç dezavantaja rağmen DAB teknolojisinin bir de avantaj sağladığı gerçek. Dijital radyo sistemi DAB kabaca saniyede 200 kilobit data aktarabiliyor, yani ev bilgisayarlarında kullanılan modemlerin tam dört misli kadar hızlı!
Konuyu bilenler ses kalitesinin dijital radyo teknolojisinin geleceğini belirlemek açısından pek önemli olmadığını söylüyorlar. Eksperler esas konunun maliyet olduğunu vruguluyorlar. ingiliz istatistiklerine göre ingiltere'de şu anda 52 bin DAB aygıtı kullanır halde imiş, halbuki kabaca 75-100 milyon arasında analog teknoloji ile çalışan radyo bulunuyormuş. Yani DAB henüz yaygın değil. Alışkanlıkların değişebilmesi, yeni aygıt satılabilmesi için aygıtların ucuzlaması gerek diye düşünülüyor. DAB çiplerinin pahalılığı da dijital radyo fiyatlarını esas yüksek tutan faktörmüş. Çiplerin ucuzlamaya başlamış olması fiyatları aşağıya çekmeye başlamış. Ancak bir sorun da dijital radyo çiplerinin fiziki boyutunun büyüklüğü! Ancak bu yıl bir cep telefonu büyüklüğünde dijital radyo yapmaya izin verecek boyutta çipler üretilmeye başlamış, çip giderek de küçülüyormuş. Bu da otomobillere ve cep telefonlarına monte edilmeleri sonucunu getirecek gibi gözüküyor. Mesela Ford 2004'ten sonra ürettiği otomobillere dijital radyo takmayı planlıyor.
Fakat eksperlerin esas heyecanlı oldukları konu dijital radyonun data aktarma ve depolama konusundaki üstünlüğü. DAB teknolojisi çok daha fazla istasyon taşıyabiliyor. Dijital teknolojide 240 KB data yeri mevcut. internet kalitesi TV için 100 KB ve TV kalitesi TV için ise 200 Kb yeterli. Mesela bu boyutta bit kapasitesi 3 G yani yeni kuşak cep telefonlarında mevcut değil. Bu özelliği nedeni ile dijital radyonun TV yayınını mobil telefonlara taşıma özelliği var. Bu özellik radyonun başka bir açıdan bir saat kadar bir radyo yayınını kayıt edip saklayabilmek özelliğine kavuşmasına yol açıyor.
Sonuçta teknoloji gelişir, küçülür ve ucuzlarken, radyonun da dijital devrime zaman içinde boyun eğeceğini söylemek mümkün!
Deniz Gökçe(Gazeteci) *