yahudilik

musa'nın israiloğullarını mısırdan kaçırarak onları firavun esaretinden kurtarması hasebiyle, adı musevilik olarak saptanmıştır.
yahudilik çağımızda geçerli olan semavi dinlerin en eskisi, ve önemlisidir. çünkü hıristiyanlık ve müslümanlık onun attığı temeller üzerinden kurulup, şekillendirilmiştir. ondadır ki yeni semavi din eskisini tanımış, ancak; bozulmuş oldugunu öne sürerek, ona bağlı kalınmayıp aynı tanrının yeni buyruklarına tabii olmalarını istemiştir. önceki din, yeni dini sahte saymıştır. zaten din çatışması da buradan ileri gelir. musanın doğum ve yaptıkları ikinci kitapları olan exodus(mısırdan çıkışı) diye anlatılır.

10 emri sinada alır musa. yahudiliğin diğer dinlere göre 2 ayırt edici özelliği vardır. ilki, ulusçu bir din oluşu ve sadece israiloğullarını kapsayışı. nasıralı isa yenisi ile bunu evrenselleştirene dek, sadece israiloğullarınındır.
ikinci ayırt edici özelliği ise, bizzat musa'nın anlattıgı gibi, tek peygamber tarafindan getirilmeyip; çok peygamberin emeğinin ürünü oluşu.. yakup, musa, ezequel, daniel, ibrahim gibi... isa'dan sonra eski ahit hayata geçirilmiştir. ve bu tevratın sadece ilk 5 kısmı musa'nındır. kitaplarda bahsedilen peygamberlerden tanrı ile yüzleşen sadece, musadır. ondan sonraki peygamberler onun getirdiği şeriatı korumak için uğraşmışlardır.