zenon

elealı zenon; elea öğretisinin takipçisi. elea okulunun kurucusu parmenides'tir. elea öğretisi, antik yunan diyalektiği içinde menfi safı tutar. deney dışı akılcılığı-bir anlamda salt aklı, değişmezliği ve saltıklığı savunur. zenon bu ekole uygun olarak değişmezliği ispat için devimin imkansızlığını çürütmeye çalışır. ünlü çıkmazlar teorisinin hedefi devimin imkansılığını ispattır. doğa sallantılı bilginin kaynağıdır. asıl ve doğru bilginin kaynağı akıldır. varlığı tek ve değişmez olarak kavrarlar. diyalektik, kavramsaldır, aklın faaliyetidir. bu yaklaşım, hegel düşüncesinin kaynağı olmuştur.
zenonun çıkmazları aslında kelime oyunlarına dayanır. zenonun düşüncesiyle özdeşleşen çıkmaz terimi zenona ait değildir. zenonun düşüncesini boşa çıkaran platon ve aritotalese aittir. zenon düşüncesini aşil kanıtı, ok kanıtı, yığın kanıtı etrafında geliştirmiştir. felsefe tarihi boyunca bir çok düşünür zenon kanıtlarını çıkmaz bağlamında eleştirmiştir.
aşil kanıtı, atomların ve iyonlara göre atomlardan ibaret olan uzayın sonsuzca bölünebilirliğini kanıtlamaya dayanır. aşil ve kaplumbağa yarışır. aşil kaplumbağaya on metrelik öncelik tanır. zenona göre aşil her hamlesinde diyelim 1 metre ilerlerken kaplumbağa 1 dm ilerleyecek, bu oran giderek küçülse bile 1:n oranıyla sonsuza dek bölüneceği için aşil rakibine yetişemeyecektir.
lenin felsefe defterlerinde zenonun bu yaklaşımı üzerine, sürekli olanı kesintiye uğratmadan, yaşayanı basitleştirmeden kavranamayacağına işaretle, zenon devimin çelişkili karekterini belki bilmeden kavrayarak, aslında modern diyalektiğe yaklaştığını, ancak hareketi, çelişmeli momemtlerin birliğini kavramaktan uzak olmakla değişimi yakalayamamıştı, diye not düşmüştür.