capgras sendromu

çok seyrek görülen bir sendromdur. Capgras Yanılsaması da denir. hasta misal annesine baktığı zaman diyor ki:
"Bu kadın tıpkı anneme benziyor, ama bu sahtesi, annemin kılığına girmiş başka bir kadın."
sadece annesi değil bu hayatında duygusal olarak bağlandığı başka kişiler hatta nesnelerde bile olabilir. (beslediği köpeği, sevgilisi, veya çok sevdiği evi).

mekanizmasına inmek gerekirse Normalde görsel sinyaller göz içerisine gelir ve beynin görme bölgelerine giderler. Tüm bunların işlenmesinden sonra mesaj beyindeki fusiform gyrus denen yüzleri tanımamıza yarayan hafıza bölgesine gider. Orda yüzlere hassas olan nöronlar vardır. burası uyarıldığında yüzleri tanıyabiliyoruz, buna kendi yüzümüzde dahil. devam eden elektriksel mesaj bu bölgeden limbik sistemdeki amigdala denen yapıya akar (beynin duygu merkezine) ve bu amigdala denen yapı baktığın şeyin duygusal değerini belirler. Bir av mı? Bir düşman mı? Bir dost mu? Ya da tamamen anlamsız birşey mi.yolda yürürken eski sevgilimizi gördüğümüzde meydana gelen uyarılmışlık bu yol sayesinde oluşur. Eğer amigdala heyecanlanırsa görülen şeyle bir duygusal bağlantı var demektir. amigdaladan da mesaj otonom sinir sistemine aktarılır. Kalbiniz daha hızlı atmaya başlar, kas hareketlerin artar, bunun ortaya çıkaracağı sıcaklığı yok etmek için terlemeye başlarsın , aktif kas hareketinden çıkacak olan bu sıcaklık ölçülebilirdir (galvanik deri tepkisi). avuç içine iki elektrot koyarak deride terleme sonucu oluşan direnç değişikliği ölçülmektedir. Böylelikle bir nesneye baktığınız zaman heyecanlandığınızı veya uyarıldığınızı anlayabilmekte bilimadamları.

Capgras hastaları ise bir nesneye baktığında, görüntü, görme bölgelerine gider, fusiform gyrus bölgesinde işlenir ve onun bezelye mi masa mı yoksa annen mi olduğunu anlarsın. Sonra mesaj amigdalaya ardından ise otonom sinir sistemine gider. Ama bu hastalarda amigdaladan limbik sisteme, yani duygusal merkeze giden bağlantı kopmuş veya hasar görmüştür. Ama fusiform bozulmadığı için adam annesini tanıyabiliyor ve diyor ki
"bu kadın tıpkı anneme benziyor."

Ama duygu merkezine giden bağlantı koptuğu için:

"Eğer annemse nasıl olur da bi sıcaklık hissetmem?" Böylece kişi der ki: "Bu anlaşılmaz duygu eksikliği durumuyla nasıl başa çıkarım?" "Bu kadın annem değil, annemmiş gibi görünen yabancı bir kadın."

Peki bunu nasıl test edeceğiz? Yapılan şey şu, kişi bir ekranın önüne oturtulur, galvanik deri tepkiniz ölçülür ve size ekrandan resimler gösterilir. bir nesneyi gördüğünüz zaman ne kadar terlediğiniz ölçülerek aranızdaki duygu bağı ortaya çıkartılır. Masa ya da şemsiye gibi şeylere tabii ki terlemezsiniz. Ama eğer bir aslan, kaplan veya manken resmi gösterirsem terlersiniz. normal insanlara annesi gibi duygusal bir bağı olan kişilerin, şeylerin resmi gösterildiğinde terlerler.

Peki, bu hastalara gösterirsek ne olur? Masa, sandalye ya da toz yumağında hiç birşey yok, normal insanlardaki gibi, ama annesinin resmini gösterince galvanik deri tepkisi düzdür. Annesine karşı hiçbir duygusal tepki yoktur, çünkü görme bölümlerinden duygusal bölümlere giden bağlantı kopmuş. Görüşü normal çünkü görme alanları normal, duyguları normal, gülüyor, ağlıyor vesaire ama görme ile duygusal bölümler kopuk olduğundan annesinin sahte olduğu yanılgısı var.

bu hastaları annesi bitişik odadan ararsa, telefon etse telefonu alıp:
"Anneciğim! Nasılsın? Nerelerdesin?" derler.

Telefonda herhangi bir yanılsama yok. Ama karşısına gelse.
"Sen de kimsin? Aynı anneme benziyorsun." demekteler.

Sebep şu ki işitme merkezinden duygu merkezine giden farklı bir yol var ve bu yol kopmamıştır. Bu durum, telefonda annesini duyunca sorun olmamasını açıklıyor. Gördüğünde ise sahte olduğunu söylüyor.