fikriye hanım

çankaya köşkü'nün ilk "first lady"si fikriye hanım'dı... (d. 1887, yenişehr-i fener - ö. 31 Mayıs 1924, ankara), zübeyde hanım'ın ikinci eşi ragıp bey'in kardeşi memduh hayrettin bey ile vasfiye hanım'ın kızıdır. fransızca ve yunanca biliyor, ud ve piyano çalıyordu yani çok yetenekliydi. güzel sesi ve yetenekleri kendisinin de aşık olduğu atatürk'den karşılık görmesini sağlamıştı. ayak sesinden ata'nın uyandığını anlayıp, her sabah kendi eliyle pişirdiği orta şekerli kahveyi odasına götürürdü. fakat kırılgan vücudu verem hastalığıdan müzdaripti, bu nedenle almanya da tedavi almaktaydı. işte bu sırada latife hanımı duyar ve hastalığını düşünmeden türkiye ye geri döner. çankaya köşküne geldiğinde ise latife hanım atatürk'e haber vermeden köşk'ün yaveri rasuhi bey aracılığıyla yaka paça dışarı attırmıştır. bundan sonraki hikaye ise karışık acaba intihar mı etmiştir, yoksa öldürülmüşmüdür. şu bir gerçektirki kurşun yarası hemen öldürmemiştir kanlar içinde memleket hastanesi'ne kaldırılmıştır bir süre sonra vefat etmiştir.
bu olaydan sonra atatürk'ün günlerce üzüntüsünü belli etmeden ıstırap çektiği, köşk'ün arka bahçesinde fikriye hanım'ın çok sevdiği ''boynu bükük sümbüle döndüm'' şarkısını mırıldanıp ağladığı söylenir.
(bkz: manastırın ortasında var bir havuz)