şorlar

Rusya'da yaşayan bir Türk halkı. Türk dillerinden Şorca konuşurlar. Rusya'nın Kemerovo Oblastı'nda yaşarlar. Eskiden Kemerova bölgesinin adı Şor Türklerinin ülkesi anlamında Şorya idi. Rusların Şor Türklerini yok etmek için gayretleri neticesi Şorya'nın adı değiştirildi. Böylece nüfusu Rusların Şor Türklerine yaptığı soykırımı ile azalan Şor Türkleri unutturulmaya çalışıldı. Rusların yaptığı baskılar sonucu Şorlardan ana dilini bilenlerin sayısı azalmıştır. Şorlar Ak Şor, Kızıl Şor, Kara Şor, Sarı Şor olarak ayrılırlar. Şorlar Teleütlerle yaşarlar.

Şorlar, Güneybatı Sibirya'da yaşayan yerli bir Türk halkıdır.

Günümüzde nüfuslarının büyük bölümü Kemerovo Oblastı sınırları içindeki Dağlık Şorya (Mountain Shoria) bölgesinde yaşamaktadır ve kültürel kimliklerini korumaya çalışırken dil ve nüfus bakımından küçülen topluluklardan biri olarak kabul edilir.

Şorların tarihsel yerleşim alanı, Dağlık Şorya olarak bilinen bölgede, özellikle Tom Nehri ile onun kolları olan Kondoma ve Mrassa vadileri çevresidir. Tarih boyunca dağınık yerleşim düzeninde yaşamışlar; avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık doğal çevreleriyle güçlü bağlar kurmalarını sağlamıştır.

Şorlar, Türk dilleri içinde yer alan Şor Türkçesini konuşurlar. Dilbilimsel açıdan Şor Türkçesi, Hakasça ile yakın akrabadır ve Güney Sibirya Türk dilleri grubuna dahildir. Araştırmalar, Şor halkının oluşumunda bölgedeki eski toplulukların zaman içinde Türkleşmesi ve komşu Türk halklarıyla etkileşimin önemli rol oynadığını göstermektedir.

Geleneksel Şor ekonomisinde demircilik öne çıkan mesleklerden biri olmuştur. işledikleri demir ürünlerini çevredeki halklarla kürk ve hayvan ürünleri karşılığında takas etmişlerdir. Bunun yanında avcılık, balıkçılık ve sınırlı tarım da geçim kaynakları arasında yer almıştır. inanç dünyalarında Şamanizm uzun süre etkili olmuş; huş ağacı ve Umay Ana kültü önemli bir yere sahip olmuştur. Günümüzde ise Şorlar arasında hem Hristiyanlık hem de geleneksel inanç unsurları görülebilmektedir.

Sovyet dönemindeki sanayileşme, kentleşme ve Rusçanın yaygınlaşması, Şor dilinin günlük kullanımını önemli ölçüde azaltmıştır. Buna rağmen kültürel dernekler ve yerel etkinlikler aracılığıyla Şor dili, folkloru ve geleneksel bayramları yaşatılmaya çalışılmaktadır. Resmî sayımlara göre topluluğun nüfusu son yıllarda yaklaşık 13 bin kişi düzeyindedir.
görsel