satraplik

iran medeniyetinde ülke topraklarının ayrıldığı idari birimlere (eyaletlere) verilen ad.

Perslerin valilik atamaları olarak ta adlandırabileceğimiz sistem m.ö. 340 yıllarında kullanılmaktaydı! Büyük iskender'in persopolis'i işgalinden sonra bu sistem ortadan kayboldu. örnek vermek gerekirse mauselium'un sahibi kral mausolos'da bir pers satrabıdır!

Eski Perslerin ülke yönetiminin temelini oluşturan sistem. Buna göre, ülke belirli toprak parçalarına ayrılır, bu toprak parçaları kral tarafından belirli kişilere dağıtılırdı. Bu kişiler, krala bağlı olmakla birlikte, yönettiği toprak parçası üzerinde önemli bir hakimiyeti olurdu. Ayrıca, kendisine bağlı bir ordusu olur, bu orduyla gerektiğinde seferlere katılırdı.

Bu sistem daha sonraları bir çok ortadoğu ülkesinde kullanılmıştır. Selçuklularda kullanılan "ıkta" ile Osmanlılar'da kullanılan "tımar" sistemi bu sistemi temel alır.

(bkz: ıkta)
(bkz: tımar)

Bu sistemin şöyle bir özelliği vardır ki, kral güçlü ve merkezi yönetim istikrarlı olduğu sürece iyi işlkemekler birlikte, özellikle kral zayıf düsştükleri zaman, bu satraplar merkezi hükümetin dediklerini dinlemezlerdi. Feodal beylere dönüşürlerdi. Kendi orduları da olduğu için, gerektiğinde bağımsızlıklarını bile ilan ederler, beğenmedikleri kralları indirmek için merkezi hükümete savaş bile ilan ederlerdi.

Sonuç olarak, özellikle istikrarsızlık durumunda pek de güçlü bir yapıya sahip olmayan bir devlet sistemi yaratmıştır. Nitekim, Pers imparatorluklarının çoğu, kralı beğenmeyen satrapların ayaklanmaları sonucu ülkenin zayıf düşmesi nedeniyle yıkılmıştır.

pers sehir devletleri icerisinde valilik olarak bilinir.