kronstad devrimi

(bkz: kronstadt ayaklanması)

1921 yılında kronstad'lı denizcilerin, devrimin ruhunu yitiren ve bürokratikleşen sovyet sistemine karşı bir öz yönetim deneyi olarak ortaya koydukları ayaklanmadır. kronstad denizcileri devrimin sadece iktidarı almak olmadığını aynı zamanda bir sosyal dönüşüm olduğunu da vurgulayan ve temel demokratik hakları talep eden 15 maddelik bir bildiri yayınladılar. tabii ki bu hareket bolşeviklerce kanlı bir biçimde bastırıldı. oysa kronstadlıların bir çoğu bolşevik, pek azı anarşist ve menşevik idi. o dönem kızıl ordu komutanı olan troçki, yoldaşlarına saldırmakta tereddüt eden kızıl ordu askerlerine, onları birer tavşan gibi öldürün demiştir.
bu devrim komünistler tarafından hep karşı devrimci bir ayaklanma olarak lanse edilmişitir, ancak bu iftiraya kanıt bulunamamıştır.

bu konuda en değerli çalışma ida mett'in çalışmasıdır.
(bkz: perepelkin)

sovyetler birliği ve reel sosyalizmin uzun intiharının başladığı olaydır kronstad, keşke başka bir şekilde çözülebilseydi.