kazai rust

Fiil ehliyetinin şartlarından biri de erginliktir. Kural olarak erginlik on sekiz yaşının tamamlanmasıyla başlar. Ancak hukukumuzda bazı hallerde on sekiz yaşından önce de erginliğin kazanılması mevcuttur. Bu haller evlenme veya ergin kılınma (kazai rüşt) dır.

şu hususlar önemlidir;

- nüfus kaydı istenerek on beş yaşının tamamlanıp tamamlanmadığı incelenir.
- ergin kılınma talebinde küçüğün bir menfaatinin bulunup bulunmadığı, eğer izin verilmezse bir hak kaybı ya da zararın doğup doğmayacağı tanık ve gerekirse bilirkişi görüşüyle araştırılı.
- küçüğün ayırd etme gücüne sahip olup olmadığı doktor raporuyla tespit edilir.
- hakim erginliğe karar verirse aynı zamanda küçüğün hangi tarihten itibaren ergin (reşit) sayılacağını da tespit ve ilan eder.

görevli mahkeme:
asliye hukuk mahkemesidir.

yetkili mahkeme:
ergin kılınması istenen küçüğün yerleşim yeri mahkemesidir.

davacı:
talepte bulunan küçüğün kendisi veya velisi, küçük vesayet altında ise vasisi veya kanuni temsilcisi.

davalı:
davalı yoktur. dava hasımsız açılır.

Erginlik yani rüşt 18 yaşının doldurulmasıyla, ya da bu yaşı doldurmadan önce evlenme ile veya mahkeme kararıyla kazanılan olgunluktur.
Mahkeme kararıyla kazanılan erginlik ilgili literatürümüzde kazai rüşt olarak geçer.
Şartları şunlardır;
1- on beş yaşının tamamlanmış olması. Şu önemlidir, on beş yaşının doldurulması şartı talep anında değil mahkemenin karar verdiği anda aranır.
2- talepte bulunan küçüğün akıl hastalığı, akıl zayıflığı, veya sarhoşluk vb. nedenlerle makul şekilde hareket etme yeteneğinden mahrum bulunmaması gerekir.
3- Bu talep küçüğün rızasına uygun olmalıdır. Bu rıza ve talep bizzat kendisi veya kanuni temsilcisi tarafından mahkemeye verilen dilekçenin altını imzalamasıyla açıklanabilir.
4- Küçüğün velisinin de rızası bulunmalıdır. Haklı bir neden varsa veli rıza göstermeyebilir, ancak haklı bir neden bulunmuyorsa velayet hakkını kötüye kullanmış olur.