1. 1.
    Hacı Murat, Şeyh Şamil zamanında yaşamış olan imam Şamil' in Naipler' indendir. Aslen Şamil gibi Avarlar'a mensuptur.

    Hacı Murat , Kafkasya' nın 2. imam' ı Avar Hanlarından Hamzad Bek'in Hunzak prenslerini öldürmesinden sonra Ağabey' i Osman' la süt kardeşleri olan prenslerin intikamını almak için Hamzad Bek' e Hunzak Camii'inde bir suikast düzenler. Suikast başarılı olur , camideki Hamzad Bek'in müridleri ve suikastçılar birbirlerine girer , bu arbededen sadece Hacı Murat kurtulur. Çar' ın özel iltifatları ile Tiflis'e gider , ama Aslan Han'ın Rus Hükümetini uyarması sonucu tutuklanır , sevk sırasında kendini onlarca metrelik uçurumdan aşağı atar ve kurtulur. Bu olaydan sonra bir ayağı aksayarak yürümek zorunda kalan Hacı Murad uzun ve yorucu maceralardan sonra yaptığı hatanın farkına varır. Zamanın imam'ı Şamil' e bir mektup göndererek O'na iltica eder , Şamil O'nu yanına çağırır ve iltifatlarda bulunur. işte o zamandan sonra Şamil'in sağ kolu olur ( Şamil solaktı )... Hacı Murad rus generallerinin gözünde efsaneleşir , taarruz - huruç - ve dehşetli manevralarla özellikle Avar süvarilerinden oluşan küçük birliklerle Rus tabyalarını mahveder , dağlarda efsaneleşen Hacı Murad'ın kullandığı taktikler Ruslar anlamakta güçlük çekmişler ve karşı hiçbir strateji üretememişlerdir.

    Zaman hızla ilerlerken Rusya kendi sanayi inkilaplarını gerçekleştirmiştir , ve artık ağızdan dolma tüfeklerle Ruslar'a karşı savaşmak Avarlar için çok zordur.. Hacı Murad Şamil'e Ruslar'a iltica edeceğini böylece geri hatlara sarkıp düşmanı arkadan vurarak Rus birliklerinin dayanak noktalarını yok edeceğini söyler , ama bu fikir Şamil'ce tutulmaz. Hacı Murad yinede Ruslar'a iltica eder , planlarını gerçekleştiremez ve esir hayatı yaşamaya mecbur edilir , esarete dayanamıyarak kaçar ama arkadaşlarının ve kendisinin atları bir bataklığa saplanır. Son nefesine kadar savaşır , barut bitince atını yere yatırıp kamayla yerde bir çukur açar. Elde kılıçla savaşır ve en sonunda öldürülür.

    --spoiler--
    http://tr.wikipedia.org/wiki/Hac%C4%B1_Murat
    --spoiler--

    ayrıca (bkz: lev nikolayeviç tolstoy)un hacı murad adında romanı vardır.
    ... conspirator
  2. 2.
    tarihin gördüğü en büyük gerillalardan birisidir.
    ... ben sanderson
  3. 3.
    murat 124' e verilen isimdir.
    ... deleted exclurel