devlet i ebed muddet

(bkz: devlet ebed muddet)

Hayırda ebedileşme anlayışıdır. Çok ince detayla osmanlıda bu anlayışı ayıklayacak olursak, hanelerin dayanıksız malzemelerden yapılıp; hastane, cami, çeşme gibi yapıların dayanıklı şekilde yapılması bu anlayışa örnek olarak gösterilebilir.

Bu anlayışta osmanlı mimarisi de şekillenmiştir. Birçok detayın içinde bu anlayış vardır. Söz gelimi kapı önü korunmalıkları bile aslen yoldan geçen insanlar için yapılmıştır. Güneş veya yağmurdan korunmak isteyen kişiler burada korunabilsin mantığı vardır. Ayrıca camdan burası görecek şekilde evler dizayn edilmiştir. Maksat, söz gelimi yağmurdan kaçan birini orada sığınırken görüp eve buyur edebilmektir.

ebediyen yaşayacak devlet demektir. Osmanlı devletine verilen isimdir aynı zamanda Türkiye cumhuriyeti de bu anlayışı devam ettirmektedir. Atatürk'ün benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır fakat Türkiye cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır sözü bu durumu anlatır.