cinkografi

çoğaltılmak istenilen resim ya da yazıların kalıbını çinko üzerine çıkarma sanatı.

Resimleri ve çeşitli şekilleri, kâğıda basmak için, bunların negatif benzerlerini çinko üzerine çıkarma sanatı.

Çinkoğrafi, fotoğrafçılığın, matbaalığa tatbiki ile meydana gelmiştir. Bir dergi, bir gazete, bir fotoğraf ya da şekil, çinkoğrafide, çinko üzerine tespit edilir. Böylece o fotoğraf ya da şekil, istenen sayıda kitap, gazete ve dergide yayınlanmış olur.

Çinkoğrafide bir resmin çinko üzerine tespiti şu şekilde olmaktadır.

1 - Fotoğraf, klişe makinesinin karşısına gergince ve diklemesine konur. Klişe makinesinde bu fotoğrafın ikinci bir kopyası, eczalı bir cam üzerine ya da bir film üzerine tespit edilir. Bu tespitte dikkat edilecek husus, fotoğrafın istenilen boyda küçültülmesi ya da büyütülmesidir.

2 - Cam üzerine tespit edilmiş olan fotoğraf ya da şeklin kopyası üzerine ecza sürülmüş çinko tespit edilir. Böylece çinko üzerinde, camın, dolayısı ile fotoğraf ya da şeklin negatif bir benzeri tespit edilmiş olur.

3 - Çinko üzerine fotoğraf ya da şeklin tespit edilmesi, klişe camında bulunan açık ve koyu yerlerin, çinko üzerinde bulunan eczaya yaptığı etki sonucu meydana gelir. Çinkonun bu şekli, resmin, fotoğraf kâğıdı yerine, çinko üzerine tespit edilmesi gibidir.

4 - Çinko, bu şekli ile aside terke edilir. Çinko üzerinde ecza almamış olan yerler, asitte çöker, Böylece, fotoğraf ya da şeklin siyah olan yerleri, çinko üzerinde yukarıda, beyaz olan yerleri çinko üzerinde çökmüş durumda belirmiş olur. Resmin ya da şeklin siyah beyaz yerlerine göre çöküntülü olan çinkonun - klişenin - üzerine matbaa mürekkebi sürüldükten sonra, kâğıt ü-zerine baskısı yapılacak olursa, klişehaneye verilen resmin ya da şeklin kendisine benzer durumda yeni bir şekil ya da resim meydana gelmiş olur.

Fotoğraftaki siyah beyaz yerler, çinko üzerinde "tram" denen noktalar şeklinde belirir. Siyah olan yerlerin koyuluğuna göre çinko üzerinde bir santimetre kareye düşen noktalar tramlar sayısı artar; az koyuluğuna göre de azalır. Böylece, çinko üzerinde her nokta arasındaki beyazlıklar, çinkonun aside tatbiki sırasında çökmüş olacağından, klişenin üzeri, kabartılı noktalardan meydana gelmiş bir durum arz eder.