arius

Hıristiyanlıkta bir mezhep kurucusu. Antakya piskoposu Lucian'ın talebesi olan Aryüs Libyalıdır.

isa'nın Peder ile aynı özü paylaşmayıp ikincil bir ilhiliğe sahip olduğunu söyleyerek Aziz Athanasius'a karşı Tavır aldı. iznik'te 325'te toplanan papazlar, Aryüs’ü aforoz ettiler, Aryüs Mısır’a kaçtı. ilk başta Valens gibi çeşitli Bizans imparatorları tarafından desteklenmesine rağmen etkisi daha sonra kayboldu. Kurduğu akım ise 6. ve 7. yüzyıllara kadar Arabistan, Hicaz ve Suriye taraflarında etkisini devam ettirdi.

Hazreti isa'nın tanrı ile aynı tözden değil tanrının yarattığı en yüce varlık olduğuna inanan bir hristiyandır. Tabii teslise aykırı olduğu için klise tarafından dışlanmıştır.

Arius; 3.-4. yüzyıllar arasında yaşamış, iskenderiye'deki Baucalis Kilisesi'nde görev yapmış, Berberi asıllı Libyalı Hıristiyan bir din adamı. 325 iznik Konsili'nde isa'nın kişiliği hakkındaki bazı ithamlara ve teslis(üçleme, trinity) inancına karşı çıktığı için Büyük (1.) Konstantin, Hosius ve Athanasius tarafından afaroz edilmiştir. Arius'un fikirleri, Ariusçuluk olarak bilinir. Arius'a göre Baba Tanrı ile Oğul isa aynı özden değildir; Baba, Oğul'dan üstündür. Arius, Üçüncü Yüzyıl'ın birçok Hıristiyan alimleri gibi Hıristiyanlığın ilk büyük teoloğu olarak kabul edilen Origenes Yazıları'ndan derin bir şekilde etkilenmişti. Bizans imparatorluğu zamanında Ariusçulara sistematik baskı yapılmış ve Ariusçular, Orta Doğu'ya kaçmıştır. 12. Yüzyıl'daki Papalık Bildirgesi'ne göre Muhammed, ''Arius'un takipçisi ve Deccal'' olarak nitelendiriliyordu. Reform hareketleri sonucunda ortaya çıkan üniteryenizim, Ariusçuluk'un modern çağlardaki uzantısıdır.
görsel