aprioristik

Salt ussal ilkelere dayanma.

Hiç bir deneye dayanmadan salt ustan elde edilen bilgilere dayanarak ilerisürüşlerde bulunan öğretiler önselci öğretilerdir. Özellikle Platon, Descartes, Leibniz ve Kant öğretileriyle genel olarak usçuluk, doğuştancılık, düşüncecilik gibi öğretiler böyledir.

Kimi düşünürler, Kantçı önselcilik anlayışında diyalektik bilgi kuramının çekirdiğini görmektedirler (Örneğin Manfred Buhr ve Alfred Kosing, Felsefe Sözlüğü, Konuk yayınları, Istanbul 1976, s.24).

''Gerçekten de, tarihin akışı içinde ortaya çıkan bilgi biçimleri ve teorik bilgiler, kendilerinden sonraki deneyler için, bitmiş ve hazır deneyimler durumundadırlar; bu anlamda, bu bilgilerin, hazır deneyler olarak ortaya çıktıkları ölçüde göreceli, tarihsel olarak belirlenmiş, işlevli bir apriorizmi vardır; bu bilgiler, gelecekteki deneyin önkoşullarıdır; ancak kendileri de bir önceki deneylerin tarihsel sonucu oldukları için, deneyimden bağımsızlıkları sözkonusu olamaz'' (ibid, Engin Aşkın çevirisi).

`http://www.bilgesayfa.com`