ak madde

(bkz: beyaz cevher)

Beyin ve omuriliğin yapısındaki sinir liflerinden (nöron uzantılarından) meydana gelen ve beyaz renkte görünen kısma denir. Akmadde, beyinde iç tarafta ve derinde bulunmasına karşılık omurilikte dışta ve yüzeydedir. Akmadde içindeki sinir lifleri birtakım demetler halindedir. Beyinde bulunan liflerden her biri ya beyindeki birtakım merkezlere giderler veya merkezlerden organlara dağılırlar. Merkeze doğru giden lifler duygu yollarını, merkezden gelen lifler, hareketimizle ve çeşitli salgılarla ilgili emir yollarını meydana getirirler. Sağ ve solda demetler halinde bulunan bu yollar beyin içinde çaprazlaşarak sağdaki sola, soldaki sağa geçtiğinden, beyinin sağ tarafındaki kısımlarda meydana gelen bir bozukluk sol taraf yarım vücudun duygusunun kaybolmasına, yani yarım inme'ye sebep olur.

Omuriliğin çevresini saran akmaddelerdeki sinir demetlerinin bir kısmı duyu yolları vasıtasıyla deriye gider, bir kısmı da hareketimizi meydana getirmek için oynatıcı yollar vasıtasıyla derinde bulunan kısımlara dağılır.

ayrıca (bkz: boz madde)