moratoryum

Osmanlı'nın 1854'te Kırım Savaşı'nın finanse edilmesi için başlattığı borçlanma sürecinin 1875'te iflas topunu atarak vardığı sonuçtur.

Moratoryum, neticede alacaklıya nanik yapma gibi eğlenceden çok, Osmanlı ülkesine topraklarına ve hatta tebaasına haciz gelmesi gibi trajik bir hal almıştır. Öyleki alacaklı devletler borçlarını tahsil için Osmanlı topraklarında Reji idaresi adında bir kumpanya kurup memleketin bütün tütün üretimini kanuni tekel kisvesiyle 1925'e kadar sömürmüşlerdir. (doğru okudunuz, cumhuriyet ilan edildikten 2 sene sonrasına kadar) Reji'nin kaçak tütün ticaretini engellemek için kendine ait Osmanlı vatandaşlarından müteşekkil silahlı bir kolluk gücü vardı. Tütününü yok pahasına Reji'ye kaptırmak istemeyen çifçi ile bu kolluk gücü arasında 40 küsür yıl boyunca çıkan kanlı çatışmalarda hem çiftçi hem de kolluk gücü olarak toplamda 20 bin kişi can vermiştir.