xe

dünya'nın dikkatinden kaçan, dünya'nın en dikkat çekici şirketi. tanımdaki kavram kargaşası entry'yi okudukça ortadan kalkacaktır, buna emin olun.

xe services llc, blackwater usa adıyla 1997'de kuruldu. uluslararası faaliyetlerinin yaygınlaşmasıyla 2007'de blackwater worldwide adını aldı. ırak'ın işgali sırasında edindiği kötü şöhret nedeniyle resmi adı, xe services llc, kısaca xe olarak değiştirildi. dünya'nın en büyük paralı ordusudur. yaptığı operasyonlar sonucu, amerikan federal hükümetine fatura kesebilen ve bedeli tahsil edebilen bir ordu. faaliyetlerine geçmeden önce kurucuları eric prince ve al clark hakkında iki satır yazmakta yarar var.

al clark, navy seal'de silah uzmanı olarak görev alıyordu. "navy seal da ne ki?" diye merak edenlere "sat komandoları'ndan oluşan, bordo bereli hava indirme tugayı" diyelim olsun bitsin. al clark, ordu'nun ve özel sektörün silahlı kuvvet eğitimini verecek özel bir şirkete ihtiyaç olduğunu gördü. ancak, bu fikri hayata geçirecek sermayesi yoktu. sermayeyi, eric prince'de buldu, şirketi birlikte kurdular.

eric prince, başlı başına bir başlık konusu. hollanda kökenli bir işadamı. kız kardeşi, amway'in sahiplerinden, dünya'nın en zengin adamlarından biri olan dick devos ile evli. eric prince'in geçmişinde de navy seal tecrübesi var, ancak onu bu noktaya getiren, george w. bush döneminde beyaz saray'da staj yapmış olması. ancak, birçok insanın hayalini süsleyen beyaz saray stajyerliği onu pek "sarmamış". bu durumu verdiği bir röportajda bakın nasıl dile getirmiş:

"i saw a lot of things i didn't agree with -- homosexual groups being invited in, the budget agreement, the clean air act, those kinds of bills."

gelelim şirkete. xe şu anda, abd dışişleri bakanlığı'nın en büyük üç müteahhidinden biri. şirket gelirinin %90'ını abd hükümetine yaptığı işler oluşturuyor. bu işlerin yarısından fazlası xe'ye ihalesiz olarak veriliyor. xe'nin bugüne kadar yaptığı en büyük iş, ırak'ta düzenlediği silahlı operasyonlar. işveren cia olduğu için, mevcut ırak hükümeti xe'nin ülkedeki faaliyetlerini durdurduğunu açıklasa da, binlerce silahlı personel ırak topraklarında fink atıyor. komplo teorilerine meraklı olanlar için özel not: şirketin coo'su joseph schmitz, malta şövalyeleri'nin onursal üyesi. "malta şövalyeleri mi kaldı, ilahi" diyen varsa ya gitsin birleşmiş milletler koridorlarında dolaşsın, ya da buraya tıklasın.

- bize ne bundan? bize dokunmayan yılan bin yaşasın!

geçtiğimiz yıllarda pkk militanları amerikan m16 piyade tüfekleriyle poz vermeye başlayınca, bizden önce abd'li savcılar harekete geçti, şirket personeli hakkında soruşturma açtı. saddam'ın silah depolarını kimlerin boşalttığı hâlâ araştırılıyor. araştırma sonuçlanırsa, cep telefonu ile aktif hale gelen pkk mayınlarının nasıl olup da ırak'ın işgalinden sonra türk topraklarına gömüldüğü sorusuna da cevap bulunabilir. ama tekrar ediyorum, "araştırma sonuçlanırsa".

xe, özel güvenlik hizmeti ve eğitimi veren bir şirket. ama gözünüzün önüne süpermarket kapısında duran apoletli tıfıl delikanlılar gelmesin. bu beylerin elinde dedektörden fazlası var. mesela, afganistan'daki abd birliklerine paraşütle erzak, mühimmat atan casa 212 kargo uçağı var, helikopter var, var da var. denizaltıları bile varsa şaşırmamak gerek, çünkü xe, şu haliyle dünya'nın pek çok nizami ordusundan daha çok silaha ve daha iyi eğitilmiş nitelikli personele sahip. parayı bastırıp istediğiniz operasyonu yaptırıyorsunuz. devlet sorumluluk altına girmiyor; hesap verecek ne bir uluslararası örgüt, ne de bir şehit ailesi var. ikiyüzlü avrupa birliği'nin ağızı bile açılmıyor.

- durup duruken nereden çıktı bunlar?

güneydoğu'da kurulması plânlanan hudut birlikleri ile ilgili endişelerin yoğunlaştığı, asker-sivil herkesin oraya kimin gönderileceğine dair en ufak bir mutabakatı olmadığı bir dönemde, nasıl olduysa aklıma geldi.