slapstick

Slap stick nedir diye bir girelim bakalım; http://tr.wikipedia.org/wiki/Slapstick budur. Slapstick bir bakıma bir mizah türü iken, ki sessiz sinemanın imkansızlıklarından mütevellit bir fiziksel komedi yapma durumundan doğmuş olsa da akabinde kaba, fiziksel öğelere dayalı bir mizah anlayışını betimlemek adına kullanılır hale gelmiştir. Peki gülünmez mi slape, efendime söyleyeyim sticke,ki kendisi kelime anlamı itibariyle zaten kaba, saçma demekken üstelikte

Slapstick tipi mizahın beslendiği temel kaynak, insanın kendi başına gelse deli gibi utanç duyacağı bilumum hadiselerdir. Örnek; biri tarafından tokatlanmak. Burada hadisenin tanıkları seyirci, tokatı yiyen ezilen, tokat atan ise ezendir. Yiyen 1 atan 0 ilişkisi basittir yiyende 1 tokat atar ve durum 1-1 olur ama burada izleyiciler için yani bizim için bir espri yoktur. Şiddete dayalı bir görsellikten aldığımız haz farklı bir hususu imlemektedir. Hadiseyi ezen ezilen ilişkisine indirgeyen durum ise izleyicilerin tepkileridir. Ezene karşı tepki gösteren bir topluluk ilişkiyi ezen 1, ezilen 2 noktasına bile taşıyabilir. Ancak gene burada da bir mizah unsuru yoktur. Mizah öğesi tamda ezilenin çaresizlikten kıvrandığı noktada başlamaktadır. Ezilenin, Ezene karşı herhangi bir tepki göstermesi o durumdan sıyrılması olası değildir. Bunun kaynağı da sanırım sosyalleşmeye başladığımız ilk dönemlerde yaşadığımız güçsüz olanı topluluk olarak ezen, bir alay nesnesine dönüştüren acımasız çocuk zihnidir. Kısaca ilişkinin öznesi ezendir. Dolayısıyla kendisine çok fazla güç ve anlam yüklenmiştir. işte tam olarak bu süreçten beslenen bir ilişkiyi sahnede gören topluluk, sağlam bir ket vurur geriye, en geriye gene zayıf olana güçsüz olana gülebildiği noktaya.

ilişkinin özüne dair bu çözümlemeye rağmen duygulanımlarımız sırf nedensellik bağıyla incelenecek, ele alınacak kadar düz değildir. Mizah, bu kadar rezil bir alt metne sahip durumlardan beslenebildiği gibi, algımızı tokatlayan veyahut ters düz eden, ironi ve zeka yüklü metinlerden de doğabilir. Slapstick her ne kadar mizahın dibi gibi dursa da emek harcanarak ve seyirciye saygıyı yitirmeden yapılabildiği takdir de gayet tatmin edici seyirlik komediler ortaya koyabilmektedir. Nitelikli örnekleri bunun en güzel ispatıdır.