nefis

Aynı zamanda ruh ebediyete göçtükten sonra bu dünyada "hayalet" olabilerek kalan parçalarımızdır. Bizimle beraber doğarlar bizimle birlikte de ölmeleri gerekir. Lakin "ölmeden önce ölmek" bektasilikte cini evvel öldürmektir.

Bizimle bir ama bizden ayrı yaşayan "nefis" "can" bazen de çoğul olarak "cin" olarak adlandırılır. Bizimle aynı inancı paylaşadabilirler paylaşmayadabilirler. Peygamber efendimiz veda hutbesinde "nefis"lerimize de çok, yani gereğinden çok zulmetmememiz gerektiğini öğütlemiştir.

Metafizik olarak insanı oluşturan bir esas sorgulanacak ruh, iki insanın içindeki hayvansallık yani cin yani nefis, üç insanın içindeki sonsuzluk yani keramet yani yüce yaradandır. Eğer ki insan cin'ini yani can'ını kontrolü altına almayı becerir sonsuzluğuna kanat açarsa o ruh arif olandır. Yok cin'inin sonsuzluğu kullanarak ruhunu köle etmesine izin verirse, örneğin sonsuz olasılık ile vicdanı yıldırabilen akıl veya onda şunda da var diyerek günahı sevimli gösterecek iç sestir bu, o ruh araya sıkışmış ruhlardandır.