epoc

açılımı excess post-exercise oxygen consumption.

Herkes evde oturup televizyon seyretmek yerine spor yaparak daha fazla kalori harcayacağını bilir. Ancak bir çok kimse spor yaptıktan sonra da vücudumuzun bir süre daha kayda değer miktarda enerji harcadığını bilmez.
Tükettiğiniz oksijen miktarı vücudunuzun harcadığı kalori miktarı ile doğru orantılıdır ve spor yaptıktan sonra bu değerlerde artış olduğu görülür.
Fiziksel aktivite sonrasında oksijen ihtiyacında ortaya çıkan artışı, araştırmacılar EPOC (excess post-exercise oxygen consumption) olarak isimlendirmişlerdir. EPOC etkisi ile vücuttaki yağların yakılması, oldukça çekişmeli bir konu olmakla birlikte bu sürecin ne kadar devam ettiği konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bazı raporlar EPOC etkisinin fiziksel aktivite sonlandıktan sonra sadece bir saat, bazıları ise iki gün devam ettiğini göstermektedir.
Yapılan fiziksel aktivite sonrasındaki oksijen tüketiminin ölçüldüğü ve 8 er kadın ve erkek gönüllünün katıldığı bir araştırmada erkek katılımcıların aktivite sonlandıktan sonra 50 dakika boyunca kalori yakmaya devam ettikleri görülmüş ancak bu süre kadın katılımcılar için 40 dakika olarak ölçülmüştür. Sonuç olarak erkeklerin vücudundaki kas miktarı kadınlarınkinden fazla olduğundan, fiziksel aktivite sonrası enerji ihtiyacı ile sahip olunan kas miktarı arasında doğrudan ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.
Vücudun ağır bir aktivite sonrası yağ yakmaya devam etmesinin nedenlerinden bir tanesi de vücut tarafından salgılanan büyüme hormonudur. Büyüme hormonu kalp atışları ile yakından ilişkilidir, dolayısıyla hormon seviyesideki artış ve düşüşler nabızdaki değişimlere bağlıdır. Büyüme hormonundaki ani artış ile metabolizma hızının ve harcanan enerji miktarının arttığı görülür.
Fiziksel aktivite sonrası kadınlardaki büyüme hormonu seviyesi erkeklerden daha hızlı bir şekilde zirveye ulaşır ve erkeklerden daha fazla büyüme hormonu salgılarlar. Yeterli kalori içermeyen diyet programları ile beslenen kişilerde fiziksel aktivite sonrası harcanan enerjinin (EPOC) çarpıcı bir şekilde azaldığı görülmektedir.