goturu

sanat, edebiyat benzeri salt beyinsel bir çaba sonucu elde edilenler hariç olmak kaydıyla, dünyada yapılan -neredeyse- her işin sonucunda elde edilen bir ürün ya ölçülebilir, ya tartılabilir ya da sayılabilir ve bu durumda da yapılan bir işin karşılığının ne olacağı adam gibi oturup net bir maliyet hesabı yapılmasının ardından açık bir biçimde belirlenebilecekken...
bu yöntem ile cinfikirlik yapmak, işin ardından dolanmak, kapıp kaçmak mümkün olamayacağından ya da yalnızca oturup adam gibi hesap kitap yapmak bizlerin meşrebine pek uymadığından -nasıl yapıldığı akıl almayacak bir biçimde- kafadan yapılan kısa, kestirme hesaplarla bir işe bedel biçilmesine götürü usul denilir.

örnek -boyacılarla bir alıp veremediğimiz olmadığına göre, yalnızca bir örnek- vermek gerekirse, bir dairenin boyanması söz konusu olduğunda, kullanılacak boya markası, kalitesi, miktarı, bu iş için harcanacak işçilik bedeli ve tüm bunların üzerine ilave edilecek makul bir karın toplamı sonucunda toplam iş bedelini belirlemek, bu bedel üzerinde yapılacak makul bir pazarlık sonucunda -ödemenin nasıl yapılacağı da dahil- taraflarca karşılıklı olarak anlaşmak mümkün iken ve bu şeffaf durumda hiç bir tarafın zarar etmesi söz konusu olmayacakken genellikle -ve nedense- bu yol yerine götürü bir bedel üzerine anlaşılır. Bunun sonucunda, yine genellikle:

usta, daha önceden yapmış olduğu işlerden kendisinde kalmış olan 1.kalite boya kutusuna 2.kalite boya doldurarak kazığını atar.

işini olabildiğince çabuk yapıp bir an önce başka işlere dönebilmek için sabahın köründen gecenin dibine kadar deli gibi çalışır, çoğu kez bu da yetmediğinden işi "attırır".

sabahın körü ile gecenin dibi arasındaki uzun mesafede ev halkına ve konu komşuya hayatı zindan eder.

özenli çalışmak "zaman" anlamına geldiğinden oysa zaman da "para" demek olduğundan özensiz çalışarak ortalığı berbat eder.

"attırdığı" iş kendisine gösterildiğinde "bu iş bu kadar olur abi" diyerek işin içinden sıyrılır ve bir an önce bir başka "götürü işe" yelken açar.

bütün bunlar, anlaşmanın her iki tarafınca da son derece iyi bir şekilde bilinmesine karşın "yeni" bir işte taraflar "yine" ve "yeniden" götürü usulde anlaşırlar.

bize de "hayırlı olsun" demek kalır...