gnosis

Her türlü düşünmeden daha yüce olan tanrısal ilk varlığın, “dile getirilemeyen, adı konulamayan, sükût içinde yakalanan”ın tam zıddı ise maddedir. Madde bütün kötülüklerin temelidir, ama aynı zamanda var olmayandır. Madde, heykeltıraşın ya da Demiourgos'un, yani Tanrı'nın göz yumduğu, alt sırada yer alan bir tinin, kötü ama tövbekâr bir varlığın eseridir.

Demek ki dünya bir tür karşı yaratılış ve aynı zamanda görünüşte yaratılıştır. Bunu fark etmiş olmak, Tanrı'ya geri dönüş anlamına gelir. Bunu bilmek bile, ama yalnızca bu bilgi, insanı kurtarır. Gnosis olmadan insan lanetlenmiş durumdadır.

Var olmamış, görünmeyen, kavranamayan Tanrı'dan Demiourgos'un da haberi yoktu; ama bu Tanrı kendisini isa'ya ve onun aracılığıyla gnosis'in lütfuna ortak olanlara göstermişti.