david ben gurion

David Ben-Gurion (/bɛn ˈɡʊəriən/ ben GOOR-ee-ən; ibranice: דָּוִד בֶּן־גּוּרִיּוֹן [daˈvid ben ɡuʁˈjon] ; doğum adı David Grün; 16 Ekim 1886 – 1 Aralık 1973), israil Devleti'nin başlıca ulusal kurucusu ve ilk başbakanıydı.

1935'ten itibaren Yahudi Ajansı'nın başkanı ve daha sonra Yahudi Ajansı Yürütme Kurulu başkanı olarak, Filistin'deki Yahudi topluluğunun fiili lideriydi ve büyük ölçüde Manda Filistin'de bağımsız bir Yahudi devleti hareketi için öncülük etti. Polonyalı Yahudi bir ailenin çocuğu olarak o zamanlar Kongre Polonyası'nın bir parçası olan Płońsk'ta doğan Ben-Gurion, 1906'da Osmanlı imparatorluğu'nun Filistin bölgesine göç etti. 1909'da Ben-Gurion adını alan Ben-Gurion, 1935'ten 1948'de israil Devleti'nin kurulmasına kadar ingiliz yönetimindeki Mandater Filistin'deki Yahudi cemaatinin önde gelen lideri oldu ve 1954-55 yılları arasındaki kısa bir ara dışında 1963'e kadar israil Devleti'ni yönetti. Ben-Gurion'un Siyonizme olan ilgisi hayatının erken dönemlerinde gelişti ve onu önemli bir Siyonist lider ve 1946'da Dünya Siyonist Örgütü'nün yürütme başkanı yaptı.

14 Mayıs 1948'de israil'in kuruluşunu resmen ilan etti ve yazılmasına yardımcı olduğu israil Bağımsızlık Bildirgesi'ni imzalayan ilk kişi oldu. Ben-Gurion'un liderliğinde, 1948 Arap-israil Savaşı, çeşitli Yahudi milislerinin israil Savunma Kuvvetleri (IDF) çatısı altında birleşmesine, israil'in Arap Birliği'ne karşı zaferine ve Filistinli Arap nüfusunun büyük çoğunluğunun sürgün edilmesine ve kaçmasına tanık oldu. Daha sonra "israil'in kurucu babası" olarak tanındı.

Savaşın ardından Ben-Gurion, israil'in ilk başbakanı ve savunma bakanı olarak görev yaptı. Başbakan olarak, ülkenin kalkınmasını hedefleyen ulusal projelere başkanlık ederek devlet kurumlarının inşasına yardımcı oldu. Ayrıca Yahudi göçmenlerin entegrasyonunu da denetledi. Dış politikasının önemli bir bölümü, Holokost sırasında Nazilerin Yahudi mülklerine el koymasının tazminatı olarak Batı Almanya ile ilişkileri iyileştirmekti.[3] 1954'te başbakanlık ve savunma bakanlığı görevlerinden istifa etti, ancak Knesset üyesi olarak kaldı. Lavon Olayı ve Pinhas Lavon'un istifasının ardından 1955'te savunma bakanı olarak geri döndü. Aynı yılın ilerleyen aylarında, 1955 seçimlerinin ardından tekrar başbakan oldu. Arap gerilla saldırılarına karşı israil'in misilleme operasyonlarını ve 1956'daki Süveyş Krizi sırasında ingiltere ve Fransa ile birlikte Mısır'ı işgalini destekledi. 1963'te görevinden ayrıldı ve 1970'te siyasi hayattan emekli oldu. Daha sonra Necef çölündeki bir kibutz olan Sde Boker'deki mütevazı "kulübesine" taşındı ve ölümüne kadar orada yaşadı. Ölümünden sonra Ben-Gurion, Time dergisi tarafından 20. yüzyılın en önemli 100 kişisinden biri olarak seçildi.