aymaralar

görsel
Aymaralar, Güney Amerika'nın And Dağları ve Altiplano (yüksek plato) bölgesine özgü yerli bir halktır. Günümüzde nüfuslarının büyük bölümü Bolivya'da, ayrıca Peru, Şili ve daha küçük topluluklar hâlinde Arjantin'de yaşamaktadır. Binlerce yıllık kültürel süreklilikleri, dilleri ve gelenekleriyle And uygarlıkları içinde önemli bir yere sahiptir.

Aymaraların tarihsel merkezi, özellikle Titicaca Gölü çevresindeki yüksek rakımlı bölgelerdir. inka imparatorluğu'nun genişlemesinden önce bölgede çeşitli Aymara krallıkları bulunuyordu. Daha sonra inka egemenliğine, 16. yüzyılda ise ispanyol sömürge yönetimine girdiler. Buna rağmen dillerini ve kültürel kimliklerini büyük ölçüde korudular.

Aymaraların ana dili Aymaradır ve bugün Bolivya ile Peru'da resmî olarak tanınan yerli diller arasındadır. Topluluk, alpaka ve lama yününden dokunan renkli tekstilleri, geleneksel müziği, pan flütleri, dansları ve ayrıntılı dokuma sanatlarıyla tanınır. Tarımda patates, kinoa ve mısır gibi And ürünlerini yetiştirirken lama ve alpaka yetiştiriciliği de önemli geçim kaynakları arasındadır.

Aymara dini yaşamı, Katolik Hristiyanlık ile yerli inançların bir sentezini yansıtır. Özellikle Pachamama (Toprak Ana) kültürel ve manevi yaşamda önemli bir yere sahiptir; tarım, bereket ve doğayla ilişkilendirilen törenler günümüzde de sürdürülmektedir. Aile ve topluluk dayanışması, geleneksel sosyal yapının temel özelliklerinden biridir.