cerrahpaşa

günümüzde hastanesi ile bilinen semt.

1930'larda bir kısım yaşlıların Cerrahpaşa'lıyım yerine Hobyar'lıyım dedikleri de bilinmektedir.

Semtin günümüzde kullanılan adına kavuşması ise III. Mehmed dönemi (1595-1603) sadrazamlarından Cerrah Mehmed Paşa'nın bir külliye inşa ettirmesiyle olur.

Cerrahpaşa, Aksaray'ı Kocamustafapaşa'ya bağlayan anacadde üzerinde bir sıra paşa konaklan ve camileri arasında yer almış bir semttir. Bu yol üzerinde sırasıyla Murad Paşa. Yusuf Paşa. Cerrah Paşa. Davud Paşa. Hekimoğlu Ali Paşa, Koca Mustafa Paşa gibi ünlü devlet adamlarının yaptırdığı camilerin bulunduğu gözlenmektedir.

Yusufpaşa'dan Langa inebey Caddesi ve Davutpaşa'dan Haseki Külliyesi Caddesi ile Davutpaşa iskelesi - Samatya Caddesi'nin sınırladığı Cerrahpaşa semtindeki ahşap konaklardan günümüze birkaç tanesi kalmıştır. Bunların en önemlilerinden biri Yağcızade Konağı adıyla da bilinen Cerrahi Konağıdır. Bugün kısmen harap ve çökmüş olarak anacadde üzerinde bulunan bu konakta 1678'de Cerrahîliğin kurucusu Nureddin Cerrahi doğmuştur.

Bir başka önemli yapı da Abdülkadir Töre'nin konağıdır. Cerrah Mehmed Paşa Camii'nin sırasında bulunan bu konak halen sağlamdır ve mesken olarak kullanılmaktadır. Gülşen-i Musiki Mektebi adı ile müzik eğitimi faaliyetine de sahne olan bu konak, cami gibi Marmara Denizi'ne bakan bir yerdedir.

Semtte 1930'lu yıllarda pek çok musikişinas oturmuştur. Cerrahpaşa'da bulunan Gülşen-i Musiki Mektebi başlıbaşına bir ekol olmuş ve bu ekolden ünlü musikişinas ve sahaf Ekrem Karadeniz yetişmiştir. Hemen bu binanın yanında udi ve rebabi bestekâr Cahit Gözkan'nın evi vardır. Bu evde Yekta Akıncı, Süleyman Erguner, Ulvi Erguner, Özbekler Tekkesi son şeyhi Necmeddin Efendi, naathân Hulusi Bey, Kanî Karaca gibi ünlü besteci ve yorumcuların katılımıyla fasıllar yapılır, yeni eserler tartışılırdı. Tanburi Cemil Bey'in evi de Aksaray ile Cerrahpaşa semtleri arasındaki sınırdaydı. 1968'de yıkılarak yerine apartman yapılmıştır.

Semtin günümüzde ayakta duran ve başta sahil yolu olmak üzere Marmara Denizi kıyısındaki bütün mevkilerden görülebilen büyük kagir bir binası vardır ki, semt halkı tarafından bulgur alım satımındaki suistimal sonucu kazanılan paralar ile yapıldığına inanılarak "Bulgur Palas" adı verilmiştir. Bugün Osmanlı Bankasının malı olan bu bina Bolu Mebusu Habib Bey'in konağıdır.

Cerrahpaşa büyük istanbul yangınlarından pek fazla etkilenmemiş bir semttir. 1693'te ve 1782'de yangın geçirdiği tespit olunan semtin 1918'deki Cibali-Fatih-Altımermer yangını denilen büyük yangından çok az etkilendiği, bu yangının adeta semti yalayarak Fındıkzade ve civarını yakıp Samatya tarafına yöneldiği kayıtlardan anlaşılmaktadır.