kozan

yukarıda belirttiğim üzere il denginde, büyük bir ilçe olmakla birlikte; nüfusunun tamamına yakını yerlisidir.

kozan aidiyet bağı da güçlü bir ilçedir.
tarım kenti olmasına rağmen yerli halkının yarısından fazlasını ilçe sınırlarında korumuş; verdiği göçün ezici kısmını ise (65-70 bin kadar) kozan'a yakın, kozan ile bağlantılı şehirlere vermiştir.

çukurova'nın açık ara en otantik, en tarihi şehridir.
kilikya'nın son başkentidir.
anavarza antik kenti ve kalesi dışında ilçede 7 kale bulunmaktadır ki türkiye'de sınırlarında en çok kale bulunan ilçedir. (bkz: yedi kaleli şehir)
eski kent merkezi kalesi ve tarihi konaklarla bezeli sokaklarıyla büyüleyen, köylerinde doğa ile tarihin dans ettiği ile enfes ilçedir.

halkı ise tamamen yörük türkmendir.
ağırlıklı varsak türkmenleri (dağ köyleri -45 köy kadar), avşar türkmenleri (ova köyleri -25 köy kadar) bulunur.
kent merkezindeki 15 mahallede de varsak ve avşarlar baskındır.