aktağlık

Doğu Türkistan'da Nakşibendi tarikatının bir kolu.

Ahmet Kazani'nin ilk hanımından olan en büyük oğlu Hoca Kalan Muhammed Emin'in (Muhammad Amīn veya Ishān-i Kalān tanılır.) oğlu Hoca Yusuf (Khoja Yūsuf, ? - 1652/53) Doğu Türkistan'a gelmiş ve onun destekçilere Aktag (Akdağ) denilmiş ve Kaşgar'da güçlüydüler. Hoca Yusuf'un oğlu Afak Hoca'nın (sonra Hoca Hidāyat Allāh denilmiş), adından Afakiyye denilmiştir. Nakşibendi tarikatının iki önemli kolundan biri olan Afakiyye Qinghay ve Kansu'da yaşayan Salarlar ve Huiler'in çok önemli katkıları olmuştur.

Afak Hoca, Karatağ'ın destekçisi olan Yarkent Hanı ismail Han tarafından kovulunca Keşmir yoluyla Tibet'e kaçmış ve orada 5. Dalay Lama (Ngawang Lobsang Gyatso)'dan yardım istemiştir. Dalay Lama çocukluğunda yanına gelip Budist eğitimini görmüş olan Cungar imparatoru Galdan Han (1644 - 1697)'a mektubu göndererek Afak Hoca'ya destek etmesini istemiştir. 1678'de Galdan Han, 12.000 kişilik Cungar ordusunu Afak Hoca'ya vermiş ve ismail Han ve ailesini esir alarak ili'ye götürüp hapisetmiştir.

https://tr.wikipedia.org/wiki/Akta%C4%9Fl%C4%B1k