robert nozick

Nozick'ten sosyalizme ve diğer sosyal demokrat şemalara dair vurucu ve basit bir eleştiri:

C1 sizin kafanızdaki ideal dağıtımcı adalet durumu olsun. nozick bunu full egaliteryen sosyalizm olarak seçiyor.

C1: adil durum, herkes eşit paya sahip

C1'deyken herkes adil şekilde mal değişimi yapıyor ve (kimsenin eşit olmadığı) c2 durumu oluşuyor. bunu şöyle gösterelim:

C1 (tam egaliteryenizm)› herkesin adilane biçimde (hiçbir zorlama olmadan, kendi hakları olan mallarını takası)› c2 (eşitsizlik )

eğer c1 adilse, c2'ye giden yollar adilse, c2 (eşit olmadığı halde) nasıl adaletsiz olabilir?

bunun için verdiği örnek şudur:

diyelim wilt chamberlein basketbol oynuyor. insanlar chamberlein'in oynayışını görmek istiyor ve maç girişinde stadın yanındaki kutulara 25 cent atıyorlar. sezon sonunda toplam 1 milyon kişi geliyor ve chamberlein'in 250 bin doları birikiyor. eğer basket maçlarına gelen herkes gönüllü geldiyse ve parayı gönüllü olarak verdiyse, chamberlein'in totalde 250.000$ parası olması (ve herkesin başlangıçtaki durumdan 25 cent eksik olması) nasıl adaletsizlik olabilir? olamaz. o halde eşitsizlik, adaletsizlik değildir.

bunun ötesinde bu daha büyük bir implikasyon içeriyor. eğer insanlarin adilane biçimde ellerindeki malları paylaşmasını engellemeyezsek sosyalizmin (ve her türlü örüntü adalet şemasının) uygulanabilmesinin tek mümkünatı, insanların hayatına sürekli olarak adaletsiz biçimde müdahale etmek olacaktır. insanlar arasindaki kapitalist eylemleri (i.e, değiş tokuş ve eşitsizlik) engellemenin tek yolu hayatlarına sürekli müdahale etmektir. bu da sosyalizmin ahlaken ne kadar yanlış olduğunu göstermektedir.

Daha basit ve kısa anlatacak olursak Örneğin, eğer 100.000 kişinin her biri, bir stadyumda ünlü bir şarkıcıyı izlemek için para öderse, gecenin sonunda para ödeyenler önceki durumlarına göre az da olsa fakirleşirken şarkıcı daha da zenginleşir. Fakat kimse yanlış bir şey yapmamış ve kimse bir şey yapmaya zorlanmamıştır. Dolayısıyla klasik liberaller şunu sorarlar: Zenginliğin dağıtımsal sonucu nasıl olur da adaletsiz olabilir? Ve devam ederler: Sonucu eşitliğe dönüştürmeye çalışmak zor kullanımını gerektirir; yani sosyalizm'de şarkıcının henüz kazanmış olduğu serveti seyirciye iade etmek için zor kullanmak gerekir. Nozick’in belirttiği üzere, bu durum gelecekte de eşitliği sürdürebilmek adına kesinlikle sürekli ve tekrarlanan bir zor kullanımını gerektirecektir.