hareket ordusu

ii. meşrutiyetin ilanından sonra, rumi takvimle 31 mart 1325te (miladi takvime göre 13 nisan 1909da) aşırı dinci önderler tarafından osmanlı tarihinde rejime karşı yapılmış ilk ayaklanma olan 31 mart isyanı başlamıştır. halkın bir kısmını kendi tarafına çeken isyancılar insanları yaralayıp, bulundukları bölgeyi yağmalamış ve bazı ittihat ve terakki cemiyeti üyelerini öldürmüştür.

ii. abdülhamid isyana müdahale etmemiş ve bunun üzerine ittihat ve terakki cemiyeti, 3. orduya isyanı bastırması için emir vermiştir. 3. ordunun bünyesinde ve gönüllülerden oluşan hareket ordusu, mustafa kemal paşa'nın kurmay başkanlığında ve mahmut şevket paşa'nın komutasında selanik'ten istanbul'a gönderilmiştir. bu birliğe hareket ordusu adını, erkanıharp yüzbaşı mustafa kemal koymuşur.

ordunun istanbula girdiği gün mustafa kemalin yazmış olduğu bir bildiri yayınlanmış ve kısa süre sonra hareket ordusu tarafından isyan tamamen bastırılmıştır. isyanın başındakiler idam edilmiş, ii. abdülhamid tahttan indirilip yerine v. mehmed reşad getirilmiştir.