piridin

renksiz ve cabuk yanabilen, rahatsiz edici aci ve igneleyici bir kokuya sahip sivi olan kimyasal bir bilesiktir.

kimyasal formülü: c5h5n
görsel

kimya endüstrisinde cok önemli bir sentez yapitasidir. dünya cabinda onbinlerce ton üretimi gerceklesir. Önceleri katran veya kömür gazlastirmada olusan yan ürün olarak elde edilmekteydi.

antik zamanlarda hayvansal ürünlerin isitilmasiyla duru olmayan sekilde elde edilirdi. piridini ilk defa yazili olarak thomas anderson 1851´de anar. Burada thomas anderson kemigi isitarak kemik yagi elde eder. Bu yag cok igrenc kokar ve iki yil calisma sonunda duru bir sekilde elde eder.

Thomas Anderson protokolünde bu maddeden söyle bahseder.
"piridin olarak adlandirdigim bu bazlari 115°C´de elde ettim. Elde ettigim bu porsiyon pikoline benzer ama daha keskin bir kokuya sahip. Seffaf ve renksiz ayrica hava ile kontaga girdiginde rengini degistirmiyor. Her türlü suda ve yagda cözülüyor. Konsentrasyonu yüksek olan asitler icinde de isi vererek ve cabuk cözünebilen tuzlar olusturarak cözünüyor."

Ismini yunanca "ates" anlamina gelen pirostan almistir. kimyasal formülü ise yillar sonra kesfedilmistir.

Dogal olarak Ebegümecigiller, Güzelavrat otunun yapraklarinda ve köklerinde bulunur.

Genelde gida maddelerinin kizartilmasinda meydana gelir ve cok az miktarda olusan piridin kanitlanabilinir. Örnegin yanmis tavuk, yanmismis peynir, kahve aromasi, siyah cay ve hatta tütün dumaninda da bulunur.

tas kömürü katrani icerisinde %0,1 oraninda piridin bulunur.

Dünya capinda sadece 25 üretim merkezi bulunur. En cok üretimi ise joint-venture vertellus gerceklestirir.
parlama noktasi 17°C´dir. Havada %1,7 - %10,6´lik oranda bulunursa patlayicidir.