verticalis

"düşey", "dikey", "dik" gibi mânâlarda kullanılagelen latince terim. bugün bu anlamlarda türkçede kullansak da târihsel mânâsı tam olarak böyle değildir. verticalis, "tepe, en yüksek nokta" anlamlarına gelen "vertex" kelîmesinden etimolojik orijin almıştır. vertex de insan anatomisinde & kraniyometrik ölçümlerde kullanılır, başta tepe noktasını (anatomik duruşta organizmaya âit en üst kemik noktası) ifâde eder. verticalis, ortaçağ avrupasında kilise geleneğinde, hiyerarşideki en üst mertebede olanı ve altta olanlarla farkı ifâde ederdi. zamanla herhangi bir düzlemle, düzlemin üstündeki bir noktanın arasındaki uzaklığı ifâde etmek için kullanıldı; o uzaklık da bu noktadan düzleme uzanan bir dik idi. oradan dik, düşey, dikey mânâları ortaya çıktı. ayakta, dik duruşa da vertikal duruş denir.