kara delik

iki önemli kısımdan oluşan uzay-zaman fenomeni; olay ufku ve tekillik.

olay ufku denilen bölge içerisi karanlık olarak gözüken çembersel bölgedir. bu karanlık çember ise aslında karanlık bir küredir. sadece dikkat ettiyseniz genelde simülasyonlarda onun iki boyutlu halini görürüz. bu kara deliklerin genel gösterim biçimlerinden biridir. bu kürenin sınırları ise bizim gerçekliğimizin bitip bizimki ile etkileşmeyen başka bir gerçekliğin başladığı sınırlardır. yani içinde yaşadığımız evrende bu sınırı geçen bir nesne bizim gerçekliğimizden kopup olay ufkunun içerisinde başka yasalarla incelenmesi gereken bir hale bürünür. biz sadece olay ufkunda o cismin olay ufkunu geçmeden önceki son andaki halini görürüz. bir başka deyiş ile, olay ufkunu henüz aşmamış sınırdaki fotonlar, cisim sınırı geçmeden önce etkileştiği cisimden retinamıza düşerek bize o cismin son görüntüsünü verir. olay ufkunu geçen cisimdeki değişimleri görmemiz ise artık imkansızdır. çünkü oradan retinamıza gelen bir foton artık olmayacaktır. bunun sebebi ise tıpkı cisim gibi olay ufkunu aşan fotonların bu bölgeden kurtulmak için gerekli mesafeyi kat edememesidir. olay ufkunun sınırından sonra uzay-zaman ters orantılı ve eksponansiyel bir şekilde değişiklik gösterir. sınırı geçtiğiniz andan itibaren mesafeler dramatik biçimde uzayıp sonsuza yakınsarken zaman ise aynı biçimde kısalıp sıfıra yakınsar. dolayısı ile ışık hızı bu mesafeyi asla kat edemez. tekilliğe yaklaştıkça uzay ve zamanın geometrisi geri döndürülemez bir şekilde birbirine geçer, karmaşıklaşır ve gerçekliğimizdekinden çok farklı bir hale bürünür.

bu noktadan sonra ise artık kara deliğin son kısmına geliriz; tekillik. tekillik sıfır hacme ve sonsuz kütleye; yani sonsuz yoğunluğa sahip noktadır. burası hakkında da tıpkı olay ufkundan sonrasında neler olduğunu bilmediğimiz gibi hiçbir şey bilmeyiz. fiziksel olarak da görüntüleyemediğimiz için bu nokta bizim için teorik bir nokta olarak kalır. muhtemelen gerçekten de böyle bir nokta olsa bile bunu ve ek olarak olay ufkunun içerisini bilinen yöntemlerle görüntülemenin bir yolu yok. evrende limit hız ışık hızı oldukça bu durum böyle olmaya devam edecek. görüntüleyebileceğimiz tek şey olay ufkunun siyahlığı, yani o bölgeden bize fotonların ulaşamayışının fotoğrafıdır. hatta önümüzdeki günlerde muhtemelen bu fotoğraflardan birini de ilk defa görmüş olacağız.

kuantum mekaniği çerçevesinden tekilliği değerlendirdiğimizde onun bir noktada küçülmeyi bırakıp sabit kaldığı teorilere ulaşırız. çünkü kuantum mekaniğinde her şeyin bir kuantı; yani en temel hali, en küçük hali veya en kısa hali mevcuttur. enerjinin kuantı, uzayın kuantı, zamanın kuantı vesaire gibi... dolayısı ile uzayın kuantı planck uzunluğu olduğundan ötürü tekilliğin boyutunun da sıfır değil de planck uzunluğu kadar olduğu düşünülür. böylece tekillik sonsuzluk yerine belirli bir yerde belirli bir boyutta kalmış olur. tabii bu sadece bir teori. gözlem yapamadığımız için bunu da bilmemiz imkansız. evrende bilgiyi ileten limit hız ışık hızı olduğu müddetçe bunu öğrenmemiz mümkün değil. bize ışıktan daha hızlı biçimde bilgi iletimini sağlayan bir şey gerek ki çözüme ulaşalım. ancak bu durumda da einstein'ın "evrende hiçbir şey ışıktan hızlı gidemez" diyen ve bilim insanlarının bugüne dek en temel yasalardan biri olarak kabul ettiği yasasını çiğnemiş olacağız ki bu durum fizik kitaplarının yeniden yazılması anlamına gelir. kısacası tam bir ikilemdeyiz.