mudanya mütarekesinde ismet paşanın kırdığı mermer

bugün türk kurtuluş savaşı'nın kazanıldığının resmi belgesi olan mudanya mütarekesi'nin 96. yılını yaşıyoruz.

mütareke binasında ismet paşa'nın çalışma ve dinlenme odası olarak kullanılan odada bulunan mermer etajer kırıktır.
bu mermer, mütareke görüşmelerinin başladığı ilk gün, yani 3 ekim 1922 de ismet paşa ile ingiliz işgal kuvvetleri komutanı general harrington arasında cereyan eden bir tartışma sonucunda kırılmıştır.
görsel

ismet paşa'nın bu mermeri kırmasına vesile olan tartışma da şudur.

tbmm temsilcisi ismet paşa, görüşmelere başlanması için işgal kuvvetleri'nin türkleri "galip taraf" kabul etmeleri gerektiğini bildirir ve bu şartlarda görüşmeye başlamak ister ve işgal kuvvetleri generallerine mütareke binasına gelmeleri gerektiğini bir subay aracılığıyla bildirir.
fakat general harrington ismet paşa'nın bizzat kendilerini gelip karşılamasını ister.
ismet paşa'da "kendileri bilirler" diyerek postayı koyar, "gelirlerse ekime, gelmezlerse dikime" diyerek onları karşılamaya gitmez.
bu duruma rağmen işgal kuvvetleri generalleri mütareke binasına gelir.
görüşmeler böylece türk tarafının psikolojik üstünlüğü ile başlar.
ismet paşa 1-0 galiptir.
fakat harrington, mütareke görüşmeleri başında yediği bu golü içine sindiremez bir türlü.

"mütareke'nin burada olacağını öğrendik, biz gemilerimize dönüyoruz" diyerek fransız ve italyan generallere işaret eder, masadan kalkarlar.

ismet paşa "hayır, gidemezsiniz, artık burada benim emrim altındasınız" diyerek onları binada kalmaya zorlar.

ismet paşa 2. golü atmıştır. general harrington aşırı sinirlenir.
"paşam, fazla ileri gidiyorsunuz, istanbul'u cayır cayır yakarım" diyerek ismet paşa'yı tehdit eder.

ismet paşa bu tehdidi duyunca haykırır...
"sen istanbul'u yak, sen istanbul'u yakınca ben de çanakkale'yi kapatır seni ve askerlerini marmara'da balık gibi yüzdürürüm..." diyerek işte bu mermer masaya yumruğunu indirir.

masanın mermeri generallerin bakışları önünde çatırtılı bir şekilde kırılır...
kırılan mermer, türk'ün balyoz gibi yumruğunun bir yansımasıdır. işgalci generaller gerekli mesajı alırlar, yeniden yerlerine otururlar ve mütareke görüşmeleri türklerin 3-0 üstünlüğü ile başlar...

şimdi bugün bu ismet paşa'yı karalayanları en azından bir defa bu mermer etajerin bulunduğu rus tüccar aleksandr ganyanof'a ait olan ve şimdi müze olarak hizmet eden bu mütareke evine davet ediyorum...bakıp ibret alsınlar, iftiralarını ona göre atsınlar...