şah ismail

1 yaşında yetim, 6 yaşında şeyh, 14 yaşında hükümdar, bütün kızılbaşların şahı, Safevi devletinin kurucusu, Mürşid-i kamildir. 14 yaşında acem mülküne oturan türk hakanıdır. ululuk ister isen kulluk eyle dizelerinin sahibidir. kendisiyle ilgili okuduğum bir makalede türkçülük, milliyetçilik, kavmiyetçilik göktürkleri saymazsak en çok şah ismail hükümdarlığını yaptığı zaman safevilerde görülmekteymiş.

aldığı en büyük mağlubiyet hepimizin bildiği gibi çaldıran savaşıdır. 212 bin kişilik osmanlı ordusuna karşı 80 bin adamıyla karşı koyduğu söylenmekte. kesin rakamlar bilinmemekle beraber bilinen osmanlı ordusunun şahın ordusundan çok daha fazla olduğu.
savaştan belli bir noktaya kadar kaçmış, daha sonra ise savaşmaktan başka çare olmadığını görmüş cenk etmiştir.
yavuz sultan selimin ordusundan kaçanlar şah ismailin karargahına sığınmışlar ama şah ismailin adamlarından hiçbirisi teslim olmamıştır.
şah ismail alçak gönüllü, milliyetine bağlı olmanın yanı sıra acımasızlığıyla(en az yavuz kadar) ve savaşlardaki hünerleriyle de bilinirdi.
çaldırandan sonra adına yazılan bir şiir.

Şah bir kılıç urdu ki
Kelleden indi ata
Melhuçoğlu (Malkoçoğlu) attan düştü
Şah anda geriye kaçtı
Beş yüz elli tüfekçi
Şah’ın ardına düştü

Şah ismail'in yazdığı deyişler tüm anadolu'da yayılmaktaydı. şah hatayi adı ile cemlerde söylenmekteydi. Şah Kulu Baba ayaklanması, Nur Ali Halife ayaklanması, Bozoklu Şah Celal ayaklanması , Şah Veli ayaklanması Baba Zünnun ayaklanması Zünnunoğlu Halil ayaklanması , Kalender Çelebi ayaklanması bu dönemde çıkan isyanlardır.
isyanlarda şah ismaile kinlenen yavuzun anadolu alevi politikası, çaldırana giderken yolda katlettiği aleviler, devlet görevlilerin alevi türkmenlere davranış şekilleri ve tabi ki şah ismailin anadolu politikası da etkili olmuştur.

şah ismail'in yazdığı deyişler halen daha bestelenmekte söylenmektedir.

https://www.uludagsozluk.com/e/38436813/