sosyalist devrimci parti

çarlık rusyası topraklarında devrim öncesi 4 ana güçten biridir. narodnik hareketinin devamıdır. devrimci demokratizm ile köylücülük arasında gidip gelen sosyalist devrimciler, bireysel terörist eylemleri bolşevikler'in tepksini çekmiştir.

ekim devrimi sırasında bolşevikler'le birlikte sovyetler'i iktidara taşımıştır. aslında sosyalist devrimciler sovyetler'i tıpkı menşevikler gibi bir irtibat komisyonu gibi görüyorlardı yani devrim koşulları sırasında ikili iktidar'dan bahsediyorlardı. bu ise bolşevikler tarafından burjuvazinin yaltakçılığını yapmakla suçlandı. bu eleştirilere karşın kasım 1917 geldiğinde - rus takvimine göre ekim- bolşevikler işçi sınıfının ittifaklar konusunu ele almış ve yoksul köylü- asker ve işçi sovyetlerinin iktidarını istemiştir. bunun içinde köylülüğün yetkin bir öznesi haline gelen- ama yegane öznesi değildi şüphesiz- sosyalist devrimcilerle ittifika gitmiştir.

1918'in ortalarına kadar bir koalisyon kuran sosyalist devrimciler önce kızıl ordu saflarındaydı. fakat daha sonra köylülüğü elinden gittiğini görünce eski politikalarına geri döndüler ve karşı devrimci saflar olan beyaz ordu saflarına geçtiler. eski tarzlarına başvurarak bireysel terörist eylemlere yöneldiler. lenin'in suikastı başardıkları en büyük işlerden biridir diğer yandan da en başarısızıdır. çünkü ardından gelen döneme kızıl siyasi terör devrimi denir ki bugün bile karşı devrimci saflar bunu bir propaganda aracı olarak kullanırlar.

1920'lere gelindiğinde devrim sonrası bolşevikler dışında tek yasal özne olan sosyalist devrimcilerin parçalarından eser dahi kalmadı. kitlelerin öfkesi arasında kaybolup gittiler ve karşı devrimci saflarla birlikte anıldılar.