aletheia

Heidegger'in onlarca yıl boyunca paul friedlaender ile üzerine tartıştığı kavramdır. Kavram heidegger için oldukça önem arz eder. Öyle ki varlık ve zaman'ın logos bölümünde, logos'un sözlü olarak ortaya çıkarıcı işlevi ve sunthesis yapısına değindikten sonra bu kavrama gelir.

internette ve elimdeki kaynaklarda inceleme yaptım. Kaynaklarda ve internette kavrama ilişkin bilgiler genelde kavramın genelinden çok, özel bir anlamına yönelikti. Ben de tüm bulduklarını toplayarak, kavramı kısa ama genel manada ele almaya çalıştım.

Öncelikle kavramın ilk kullanıcıları parmenides ve herakleitos'tur. Aralarındaki "değişim" problemi bu kavramı ortaya çıkarmıştır. Onlarda bu kavram "ortaya çıkarılmış hakikat" anlamına gelmektedir.

Ekşi sözlük'te bir yazar kavramı ek-kök yönünden incelemiş. Şurada:
https://eksisozluk.com/entry/4011351

Bir de biz bakalım.
Yunanca'da "lethe", üstünü örtme, kapatma; gizlenmiş hale getirme gibi anlamlara gelir. Lethe kavramınaın başına "a-"nın eklenmesiyle kavram, "görünür kılma", açığa çıkarma anlamlarına dönüşür. Dolayısıyla alethia görünür kılmak anlamına gelmektedir. Fakat bu, kavramı tüm mahiyetiyle açığa çıkarmak için yetmeyen bir tanımdır. Zaten tam burada heidegger ve friedlaender bu kavramın özne ile ilişkisi yüzünden tartışmaya başlar.

Yine ekşi sözlük'te başka bir yaZar ise kavrama yönelik, heidegger ve friedlaender arasındaki tartışmasını kısaca ele almış. Şurada:
https://eksisozluk.com/entry/4584736

Heidegger kavramın çıkışında, kelimenin özneyle değil, varolanlarla ilgili olduğunu ve platon ile kavramın özne ile bağlantılı hale getirildiğini söyledi. Friedlaender'e göre ise bu kavram zaten ta ilk çıktığında özne ile ilişkiliydi dedi.

Tabii, en sonunda Bir anlaşmaya vardılar.

Sonuç itibariyle heidegger için bu kavram "gizli, örtük olanı -geçici süreliğine- ortaya, açığa çıkarma; görünür kılma; gizlenmiş hakiketi görünür hale getirmek" anlamındaydı.