gazali

kafası karışık insanların, bir tek kendilerinin anladığını, diğerlerinin anlamadığını sandığı islam alimidir.

bir kere gazali'ye "ışid"çi diyen yok!.. sadece hem ışid'in, hem de gazali'nin önüne geleni tekfir etmeye bayılmalarına dikkat çekilmiştir o kadar!.. karşılaştırılan iki varlığın bazı noktalarının ortak olması, o varlıkların aynı olduğunu göstermez.

söz konusu şahsı "yunan felsefesinin islam dinini yutmasına" engel olduğu doğrudur. doğrudur da yaptığı iyi mi olmuştur? işte hıristiyanlar dini yorumlarının yunan felsefesi ile harmanlanmasına yol verdiler ve sonuçta dinlerinin bilimin ve toplumsal gelişmenin önünde engel teşkil etmesini kısmen de olsa engellediler... yunan felsefesi rönesansa, rönansans reforma, reform ise aydınlanmaya yol açtı zaman içinde...

aslında çıkan sonuç (aydınlanma) yunan felsefesine yol açan hıristiyan alimlerinin çoğunun istediği ve beklediği bir şey değildi. zaten kahir ekseriyeti çalışmalarının vardığı noktayı görmeden ölüp gittiler.

gazali ise tam tersini başardı, yunan felsefesini kullanarak, kimi bilinçli, kimisi de bilinçsiz olmak üzere, dinin bilim üzerinde hegemonya kurmasına engel olanların fikirlerini çöp sepetine attı. böyle olunca islam ülkelerindeki bilimsel gelişmelerin önünü açan nispeten özgürlükçü ortam da uçtu gitti...

alanı olan kelamda yunan felsefesine yenilmemiş, tam tersi büyük bir zafer kazanmıştır. o zafer sayesindedir ki ibn'i sina gibilerin kelam konusundaki düşünceleri medreselerden silinip gitmiştir. tıp konusunda yazdıkları elbette geçerliliğini korumuştur zira yerine koyabilecekleri başka bir alternatif yoktu.